Razem w walce z mukowiscydozą

Ulga rehabilitacyjna i prorodzinna – poradnik (2018)

2

WARUNKI UPRAWNIAJĄCE DO SKORZYSTANIA Z ULG I ODLICZEŃ – związane z niepełnosprawnością

 

  1. Ulga rehabilitacyjna – odliczana jest od dochodu

 

Ulga ta przysługuje Tobie, jeżeli jesteś osobą niepełnosprawną lub masz na utrzymaniu osobę niepełnosprawną, w związku z wydatkami na cele rehabilitacyjne oraz wydatkami związanymi z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych.

 

Z ulgi rehabilitacyjnej skorzystać można, jeśli:

1) podatnik posiada status osoby niepełnosprawnej (art. 26 ust. 7d i 7g updof) lub jest podatnikiem posiadającym na utrzymaniu osoby niepełnosprawne (art. 26 ust. 7e updof) – współmałżonka, dzieci własne i przysposobione, dzieci obce przyjęte na wychowanie, teściów, pasierbów, rodziców, rodzeństwo, ojczyma, macochę, zięciów, synowe), gdy dochód osoby niepełnosprawnej nie przekroczył 10 080 zł. Do dochodów, o których mowa w zdaniu pierwszym, nie zalicza się alimentów na rzecz dzieci, o których mowa w art. 6 ust. 4. m.in.- bez względu na ich wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,)

2) wydatek kwalifikuje się do wydatków na cele rehabilitacyjne, o których mowa w art. 26 ust. 7a updof,

3) wydatek nie został sfinansowany (dofinansowany) ze środków ZFRON, Zakładowego
Funduszu Aktywności, PFRON lub NFZ, ZFŚS albo nie został zwrócony w jakiejkolwiek formie.

W przypadku, gdy wydatki były częściowo sfinansowane (dofinansowane) z tych funduszy (środków), odliczeniu podlega różnica pomiędzy poniesionymi wydatkami a kwotą sfinansowaną (dofinansowaną) z tych funduszy (środków) lub zwróconą w jakiejkolwiek formie (art. 26 ust. 7b updof).

Ulgę rehabilitacyjną mogą odliczyć:

  • osoby niepełnosprawne lub
  • osoby mające na utrzymaniu osoby niepełnosprawne (współmałżonka, dzieci własne
    i przysposobione, dzieci obce przyjęte na wychowanie, teściów, pasierbów, rodziców, rodzeństwo, ojczyma, macochę, zięciów, synowe), gdy dochód osoby niepełnosprawnej nie przekroczył 10 080 zł.

– ponoszące wydatki na cele rehabilitacyjne oraz wydatki związanymi z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych.

Wydatki uprawniające do odliczeń:

  1. Wydatki nielimitowane – w ich przypadku od dochodu odliczysz całą kwotę.

Do wydatków, które można odliczyć w ramach ulgi rehabilitacyjnej (ust. 1 pkt. 6), zalicza się kwoty poniesione na:

  • adaptację i wyposażenie mieszkań oraz budynków mieszkalnych stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności,

Nie może to być malowanie mieszkania, zakup wersalki, wymiana okien itp., gdyż one nie mają żadnego związku z niepełnosprawnością. Jeśli więc np. zamiast wanny został zamontowany brodzik wraz z siedziskiem i odpowiednimi uchwytami czy zamontowane zostały szersze drzwi lub inne urządzenia, ułatwiające osobie na wózku funkcjonowanie, to takie wydatki można odliczyć w ramach ulgi rehabilitacyjnej. Jeśli natomiast równocześnie wymieniona została glazura w całej łazience, oświetlenie itp. to tych wydatków już odliczyć nie można. Można jedynie odliczyć te wydatki, które są związane z adaptacją czy dostosowaniem mieszkania do potrzeb osoby z niepełnosprawnością. Wydatki należy udokumentować fakturami.

  • przystosowanie pojazdów mechanicznych do potrzeb wynikających z niepełnosprawności,

Jeśli niepełnosprawni kupią typowy pojazd, a następnie sfinansują jego przebudowę, wszystkie poniesione koszty będą mogli odliczyć od uzyskanego dochodu. Nie jest to w żaden sposób limitowane… z jednym wyjątkiem. Nie można odliczyć więcej niż osiągnięty dochód w danym roku podatkowym.

  • zakup i naprawę indywidualnego sprzętu, urządzeń i narzędzi technicznych niezbędnych
    w rehabilitacji oraz ułatwiających wykonywanie czynności życiowych, stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności z wyjątkiem sprzętu gospodarstwa domowego,

Jeśli zatem zostało kupione np. inhalator, aparaty słuchowe czy specjalistyczne łóżko (a nie zwykłe), to jego zakup można odliczyć. Konieczna jest faktura potwierdzająca dokonanie zakupu. Odliczenie nie przysługuje na zakup (naprawę) sprzętu gospodarstwa domowego powszechnego użytku. Nie możemy zatem na tej podstawie odliczyć od dochodu kupna pralki automatycznej, odkurzacza itp. Odliczenie to nie jest limitowane. Odlicza się kwotę faktycznie poniesionego wydatku.

 

  • zakup wydawnictw i materiałów (pomocy) szkoleniowych, stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności,

 

Odlicza się kwotę faktycznie poniesionego wydatku. Dokumentem potwierdzającym dokonanie wydatku jest rachunek lub faktura.

 

  • odpłatność za pobyt na turnusie rehabilitacyjnym,

 

Osoba z niepełnosprawnością może odliczyć w ramach ulgi rehabilitacyjnej odpłatność za pobyt na turnusie rehabilitacyjnym – udokumentowaną stosowną fakturą, wystawioną w ośrodku wpisanym na listę miejsc organizujących turnusy rehabilitacyjne. Rejestr ośrodków mogących organizować turnusy rehabilitacyjne można znaleźć na stronie Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej. Z odliczenia można skorzystać także wówczas, gdy w całości koszty pobytu na turnusie poniosła osoba z niepełnosprawnością, gdy np. nie otrzymała dofinansowania. Odliczenie to dotyczy tylko osoby z niepełnosprawnością. Jeśli na turnus pojechała z opiekunem, nie można odliczyć kosztu jego pobytu na turnusie. Odliczeniu od dochodów podlegają wydatki faktycznie poniesione z tytułu pobytu na turnusie rehabilitacyjnym. Nie ma przy tym znaczenia, czy na taki turnus skierował nas lekarz, czy też sami wykupiliśmy wyjazd w prywatnej firmie. Koniecznie musi być w nich napisane, że chodzi o turnus rehabilitacyjny.

 

  • odpłatność za pobyt na leczeniu w zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego, za pobyt
    w zakładzie rehabilitacji leczniczej, zakładach pielęgnacyjno – opiekuńczych oraz odpłatność za zabiegi rehabilitacyjne,

 

Wysokość wydatków ustala się na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie. Może to być faktura, rachunek, dowód wpłaty na poczcie lub potwierdzenie przelewu bankowego, o ile wynika z nich, kto, kiedy, komu, ile oraz za co zapłacił.  Jeśli  z faktury nie będzie wynikało opłata za pobyt w jednym z zakładów wymienionych w ustawie, lecz za wczasy w ośrodku wczasowo-sanatoryjnym wówczas, nie będzie można takiego wydatku odliczyć.

  • opiekę pielęgniarską w domu nad osobą niepełnosprawną w okresie przewlekłej choroby uniemożliwiającej poruszanie się oraz usługi opiekuńcze świadczone dla osób niepełnosprawnych zaliczonych do I grupy inwalidztwa,

Ulga ta obejmuje zatem dwa przypadki. W pierwszym chodzi o osobę o dowolnym stopniu inwalidztwa, która wymaga pomocy pielęgniarki z powodu przewlekłej choroby. Urząd skarbowy może zatem żądać potwierdzenia przez zaświadczenie lekarskie takiej diagnozy, a także opinii lekarza o konieczności skorzystania z usług pielęgniarskich. W drugim przypadku wystarczy orzeczenie o I grupie inwalidztwa. Nie jest konieczne korzystanie z opieki profesjonalnej pielęgniarki. Mogą to być usługi opiekuńcze świadczone przez pracowników PCK lub innych instytucji, lub prywatnie wynajęta opiekunka. Odliczenie to nie jest limitowane. Odlicza się kwotę faktycznie poniesionego wydatku na podstawie rachunku itp.

• opłacenie tłumacza języka migowego,

 

Odliczeniu od dochodów podlegają wydatki na opłacenie tłumacza języka migowego. Odliczenie to nie jest limitowane. Odlicza się kwotę faktycznie poniesionego, udokumentowanego wydatku.

  • kolonie i obozy dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnej oraz dzieci osób niepełnosprawnych które nie ukończyły 25 roku życia,

Konieczne jest udokumentowanie wydatku fakturą, a na żądanie urzędu skarbowego przedstawienie dokumentów potwierdzających pokrewieństwo, np. akty urodzenia.

  • odpłatny, konieczny przewóz na niezbędne zabiegi leczniczo – rehabilitacyjne:

*osoby niepełnosprawnej – karetką transportu sanitarnego,

*osoby niepełnosprawnej, zaliczonej do I lub II grupy inwalidztwa, oraz dzieci niepełnosprawnych do lat 16 – również innymi środkami transportu niż karetką           transportu sanitarnego,

  • odpłatne przejazdy środkami transportu publicznego związane z pobytem:

* na turnusie rehabilitacyjnym,

* w zakładach lecznictwa uzdrowiskowego, zakładach opiekuńczo-leczniczych i pielęgnacyjno-opiekuńczych,

* na koloniach i obozach dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnej oraz dzieci osób niepełnosprawnych, które nie ukończyły 25 roku życia.

Brak określenia rodzaju środka transportu oznacza, iż nie istnieją w tym zakresie żadne ograniczenia. Mogą to być zatem środki transportu autobusowego, kolejowego, promowego, przewozy taksówkowe lub nawet prywatnym samochodem osobowym. Z racji braku limitu, odliczeniu podlegają wydatki faktycznie poniesione. Warunkiem jest jednak posiadanie dokumentów stwierdzających ich poniesienie.

  1. Wydatki limitowane – w przypadku ich poniesienia odliczysz od dochodu część kwoty.

 

Do wydatków limitowanych należą:

  • opłacenie przewodników osób niewidomych I lub II grupy inwalidztwa oraz osób
    z niepełnosprawnością narządu ruchu zaliczonych do I grupy inwalidztwa,

 

Odlicza się kwotę faktycznie poniesionego wydatku. Nie jest wymagane posiadanie dokumentu stwierdzającego wysokość poniesionych wydatków, a więc możemy za miniony rok odpisać całą kwotę. Pułapką jest, że urząd skarbowy może (ale nie musi) wezwać nas do wskazania osób, które były naszym przewodnikiem, w szczególności: wskazać z imienia i nazwiska osoby, które opłacono w związku z pełnieniem przez nie funkcji przewodnika. Dlaczego jest to potrzebne? Bo fiskus będzie chciał ich opodatkować za osiągnięty przychód. Przepisy jednak nie nakładają obowiązku zawierania jakichkolwiek pisemnych umów z takimi opiekunami. Może to być równie dobrze przypadkowa, obca osoba, której zapłaciliśmy za pomoc
w dojechaniu do sklepu lub lekarza.

  • utrzymanie przez te osoby psa asystującego (przewodnika), o którym mowa w ustawie o rehabilitacji zawodowej,

 

Ustawa o rehabilitacji zawodowej mówi, iż pies asystujący oznacza to odpowiednio wyszkolonego i specjalnie oznaczonego psa, w szczególności psa przewodnika osoby niewidomej lub niedowidzącej oraz psa asystenta osoby niepełnosprawnej ruchowo, który ułatwia osobie niepełnosprawnej aktywne uczestnictwo w życiu społecznym.

Odliczeniu od dochodów podlegają wydatki na utrzymanie psa asystującego. Kwota odliczenia nie może przekraczać w roku podatkowym 2.280 zł. Odlicza się kwotę faktycznie poniesionego wydatku, ale nie są wymagane żadne rachunki na zakup karmy, szczepienia itp. Uwaga jednak na pułapkę. Kiedyś osoby niepełnosprawne odliczały całą kwotę tylko dlatego, że miały w domu jamniczka lub innego czworonoga, z którym wychodziły na spacer. Niestety teraz urząd skarbowy, zgodnie z obowiązującymi przepisami, żąda specjalnego certyfikatu potwierdzającego, że pies ma uprawnienia jako asystujący. Niestety takie certyfikaty uzyskać. Łatwiej jest kupić psa już z odpowiednimi dokumentami. Dlatego ta ulga praktycznie jest nie do wykorzystania przez większość niepełnosprawnych.

  • używanie samochodu osobowego, stanowiącego własność (współwłasność) osoby niepełnosprawnej lub podatnika mającego na utrzymaniu osobę niepełnosprawną albo dzieci niepełnosprawne, które nie ukończyły 16 roku życia, – wydatków związanych z używaniem przez osoby z niepełnosprawnością samochodu nie tylko na cele rehabilitacyjne, ale także związane z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych. (więcej tutaj)

Maksymalna kwota odliczenia każdego z wydatków limitowanych wynosi 2 280 zł.

III. Wydatki poniesione na leki 

  • leki – w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy faktycznie poniesionymi wydatkami
    w danym miesiącu a kwotą 100 zł, jeśli lekarz specjalista stwierdzi, że osoba niepełnosprawna powinna stosować określone leki (stale lub czasowo),

Jak odliczać wydatki na leki w ramach ulgi rehabilitacyjnej.

Z ulgi korzystać mogą zarówno osoby niepełnosprawne, jak i przez osoby, na których utrzymaniu pozostają w danym roku osoby niepełnosprawne

Jeżeli w marcu roku podatkowego wydałeś na leki kwotę 90 zł, odpowiednio w kwietniu 120 zł, a w maju i czerwcu po 200 zł, to w zeznaniu podatkowym możesz odliczyć 220 zł, czyli sumę kwot obliczanych jako nadwyżkę wydatków poniesionych w danym miesiącu, a kwotą 100 zł. (więcej tutaj)

Poniżej interaktywna tabelka do przeliczenia (w zielone pola można wpisać własne wartości i sprawdzić/wyliczyć kwotę ulgi).

 

UWAGA: Paragon z apteki nie stanowi dowodu poniesienia wydatku na cele rehabilitacyjne.

 

Ulga prorodzinna – odliczana jest od podatku.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych przewiduje dla rodziców i opiekunów prawnych wychowujących dzieci ulgi podatkowe – tzw. ulgę prorodzinną. Jeśli dzieci są niepełnosprawne, ulga przysługuje niezależnie od wieku dziecka.

Do skorzystania z ulgi prorodzinnej uprawnione są osoby, które wykonują obowiązek alimentacyjny względem pełnoletniego dziecka legitymującego się orzeczeniem
o niepełnosprawności
utrzymując je, a ponadto zapewniając stałą lub długotrwałą opiekę lub pomoc innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz stale współdziałając na co dzień w procesie jego leczenia, rehabilitacji
i edukacji.

Rozliczenie PIT  z ulgą na dziecko dotyczy rodziców (opiekunów prawnych), którzy posiadają dzieci:

  • niepełnoletnie;
  • pełnoletnie uczące się (do ukończenia 25 lat) ;
  • niepełnosprawne, niezależnie od ich wieku.

Odliczenie od podatku do kwoty 1112,04 zł, można odjąć w jednym roku podatkowym
w przypadku wychowywania  jednego dziecka, niezależnie od tego czy jest to dziecko biologiczne czy też przysposobione. Nie ma także znaczenia czy potomek / wychowanek posiada stopień niepełnosprawności czy też jest zupełnie zdrowy. Na drugie dziecko limit odliczeń nie zmienia się, również wynosi 1112,04 w stosunku rocznym. Natomiast trzecie dziecko upoważnia do odpisu kwoty 2000,04 zł, a czwarte i każde następne 2700,00 zł. Odpisy mogą być dokonywane tylko za okresy faktycznie sprawowanej opieki nad dzieckiem. Ulga na dziecko może być odliczona w kwocie maksymalnej wtedy, gdy dziecko przebywało pod opieką i na utrzymaniu rodzica lub rodziców w sposób ciągły. W przypadku dziecka niepełnosprawnego może ono przebywać w instytucji medycznej lub zakładzie opiekuńczym. Jeśli czasowo opiekę całodobową nad niepełnosprawnym sprawowała instytucja medyczna bądź opiekuńcza, wówczas rodzice za ten okres nie mogą odliczyć ulgi.

Ulga prorodzinna przysługuje również rodzicom utrzymującym pełnoletnie dzieci (bez względu na ich wiek), które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymują zasiłek pielęgnacyjny. W ich przypadku ulga przysługuje bez względu na rodzaj i wysokość uzyskiwanych przez nie dochodów opodatkowanych według skali. Ograniczenie dochodów obowiązuje wobec zdrowych dzieci pełnoletnich uczących się w szkołach.

Uzasadnienie

Jak wynika z art. 27f ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.) – dalej: u.p.d.o.f., podatnik może skorzystać z “ulgi na dziecko”, na każde małoletnie dziecko, w stosunku do którego w roku podatkowym:

1) wykonywał władzę rodzicielską,
2) pełnił funkcję opiekuna prawnego, jeżeli dziecko z nim zamieszkiwało,
3) sprawował opiekę poprzez pełnienie funkcji rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą.

Na podstawie art. 27f ust. 6 u.p.d.o.f., regulacja ta ma również odpowiednie zastosowanie do podatników utrzymujących pełnoletnie dzieci w związku z wykonywaniem przez tych podatników ciążącego na nich obowiązku alimentacyjnego oraz w związku ze sprawowaniem funkcji rodziny zastępczej. Chodzi tu o dzieci:

które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną – bez względu na wiek dziecka;

– do ukończenia 25 roku życia, które uczą się lub studiują (również za granicą), o ile w roku podatkowym nie uzyskały dochodów opodatkowanych według skali podatkowej lub
z kapitałów pieniężnych opodatkowanych przy zastosowaniu 19% stawki w łącznej wysokości przekraczającej 3089 zł (556,02 zł : 18%), z wyjątkiem renty rodzinnej.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. 2016.0.2032 t.j.); Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o ryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. 2017 poz. 2175);  Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U.1997 poz. 776);

Magdalena J. Tomczyk

 

  1. Anna mówi

    Czy jeśli korzystamy z turnusu rehabilitacyjnego z PFRON, resztę kwoty którą ewentualnie dokładamy z własnych pieniędzy, można odliczyć w PIT? Wystarczy wtedy posiadać fakturę vat? Czy można odliczyć również koszty pobytu opiekuna w PIT-ach osoby niepełnosprawnej pełnoletniej?

    1. Magdalena mówi

      Na pierwsze pytanie – tak jak najbardziej można odliczyć różnicę między kwotą faktyczną zapłaconą za turnus rehabilitacyjny a kwotą dofinansowania ze środków PFRON-u. Potrzebna jest f-ra za pobyt z wyszczególnieniem ile dopłaca PCPR ze środków PFRON-u, ile dopłata świadczeniobiorcy.
      Na ostatnie pytanie czy można odliczyć koszty opiekuna jak się domyślam związane z pobytem na turnusie rehabilitacyjnym – nie, nie można. Wydatki podlegają odliczeniu w tym przypadku tylko osoby niepełnosprawnej. Pozdr. Magdalena Tomczyk

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.

Przejdź do paska narzędzi