Zapomoga losowa – kiedy i komu przysługuje?

0

Zapomoga losowa to jednorazowe świadczenie, wypłacane pracownikowi, który z przyczyn losowych znalazł się w trudnej sytuacji finansowej i życiowej. Wypłacanie zapomogi losowej regulowane jest przepisami wewnętrznymi obowiązującymi u pracodawcy, przepisami rangi ustawowej, lub może zależeć od uznania pracodawcy. Część zapomóg losowych zwolniona jest z PIT.

Zapomoga losowa to świadczenie wypłacane pracownikowi, który znalazł się w trudnej sytuacji życiowej i finansowej. Jest to jednorazowa pomoc, może jednak być przyznana pracownikowi więcej niż jeden raz, jeśli istnieje ku temu uzasadnienie. Przyczyną może być klęska żywiołowa, zdarzenie w rodzinie pracownika, np. choroba kogoś bliskiego, bądź inne zdarzenie, które stawia go w wyjątkowo trudnej sytuacji finansowej.

Zasady przyznawania zapomogi losowej mogą wynikać z wewnętrznych przepisów obowiązujących u pracodawcy, lub z ustawy – np. z Karty Nauczyciela. Pracodawca może jednak świadczenie takie przyznać z własnej woli, nawet, jeśli żadne przepisy tego nie przewidują. Pracodawcy, którzy zatrudniają ponad 20 osób powinni założyć taki fundusz,
a katalog możliwych przedmiotów świadczeń jest ustalany ze wszystkimi zainteresowanymi.

  1. Cel przyznawania zapomogi

W sytuacji jeśli pracownik znajdzie się w trudnej sytuacji życiowej w wyniku indywidualnego zdarzenia losowego pracodawca może go wesprzeć bezzwrotną zapomogą. Za indywidualne zdarzenie losowe uważa się wszelkie nagłe, niespodziewane, pojedyncze zdarzenia wywołane przyczynami zewnętrznymi, których nie można przewidzieć, a które są niezależne od człowieka, np. kradzieże, włamania, zniszczenie domu spowodowane zalaniem wodą lub pożarem, nieszczęśliwe wypadki, przewlekłą chorobę w rodzinie, śmierć członka rodziny. Nie wszystkie wydatki mogą być pokrywane z funduszu socjalnego. Do najbardziej popularnych rodzajów pomocy należą:

  • dofinansowanie do wypoczynku pracownika oraz jego dzieci;
  • paczki świąteczne oraz różnego typu bony i talony zakupowe;
  • pożyczki z celami mieszkaniowymi – takimi jak remont, czy dofinansowanie do wykupu nieruchomości na własność;
  • można opłacić wejścia do obiektów kulturalnych i sportowych, czy na prywatną opiekę medyczną;
  • dofinansowanie/pomoc finansowa z powodu przewlekłej choroby członka rodziny.

Zapomoga może być finansowana zarówno z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, jak i ze środków obrotowych firmy.  Zdarza się, że pracodawca wspiera pracownika ze środków obrotowych, gdy wyczerpane zostaną już możliwości uzyskania wsparcia z ZFŚS.

Bez względu na źródło finansowania z podatku dochodowego zwolniona jest zapomoga do kwoty 2 280 zł w danym roku podatkowym.

Od 1 stycznia 2018 r. art. 21 ust. 1 pkt 26 ustawy o PIT otrzymał nowe brzmienie, zgodnie z którym, wolne od podatku dochodowego są zapomogi otrzymane w przypadku indywidualnych zdarzeń losowych, klęsk żywiołowych, długotrwałej choroby lub śmierci:

  1. a) z funduszu socjalnego, zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, z funduszy związków zawodowych lub zgodnie z odrębnymi przepisami wydanymi przez właściwego ministra – niezależnie od ich wysokości,
  2. b) z innych źródeł – do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 6000 zł.

Zmiana w zasadach zwolnień tych zapomóg polega zatem na:

1) zlikwidowaniu limitu zwolnienia w sytuacji, gdy zapomoga finansowana jest z ściśle określonych źródeł, np. z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych oraz

2) podniesieniu limitu zwolnienia zapomóg, jeżeli są finansowane z innych źródeł niż określone w art. 21 ust. 1 pkt 26 z 2280 zł do 6000 zł rocznie.

  1. Główny beneficjent

Wszyscy pracownicy, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji życiowej ze względu na indywidualne zdarzenie losowe mogą starać się o bezwrotną lub zwrotną zapomogę, jeśli przedstawią dowody np. na niski dochód gospodarstwa domowego i nagłe zaistnienie potrzeby pomocy materialnej z przyczyn losowych, lub przedstawią na trudną sytuacją
z powodu przewlekłej choroby członka rodziny (np. orzeczenie o niepełnosprawności).

Korzyści dla pracodawcy

  • Budowanie w firmie kultury opartej na empatii.
  • Wzrost satysfakcji i zaangażowania pracowników.
  • Wzrost lojalności pracowników.
  • Budowanie wizerunku dobrego pracodawcy.

Korzyści dla pracownika

  • Uzyskanie wsparcia finansowego w trudnej sytuacji życiowej.
  • Poczucie, że można liczyć na wsparcie ze strony innych ludzi.
  • Poczucie bezpieczeństwa.
  1. Charakter prowadzonej działalności

Każda firma – bez względu na wielkość i charakter prowadzonej działalności – może wspierać finansowo pracowników, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji losowej. Jedynym ograniczeniem są posiadane środki finansowe. Wysokość zapomogi zależy jednak od pracodawcy, można więc ją dostosować do możliwości firmy.

  1. Koszty

Zapomoga jest świadczeniem jednorazowym, więc nie obciąża na stałe budżetu pracodawcy. Jej koszty zależą od kwoty, jaką pracodawca zdecyduje się wesprzeć pracownika lub od tego, jaki limit dofinansowania przewiduje w takich sytuacjach regulamin ZFŚS.

W firmach zatrudniających powyżej 20 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty zapomoga jest zwykle finansowana z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, który tworzy się z corocznego odpisu podstawowego. Koszty pracodawcy ograniczają się wtedy do kosztów związanych z administrowaniem tym funduszem.

W przypadku finansowania zapomogi ze środków obrotowych przedsiębiorstwa wydatek ten w całości odciąża pracodawcę, nie można go też wliczyć do kosztów uzyskania przychodu.

Z punktu widzenia pracownika ważne jest, że bez względu na źródło finansowania zapomogi (ZFŚS czy środki obrotowe pracodawcy) nie podlega ona opodatkowaniu, jeśli jej wysokość w danym roku podatkowym nie przekracza kwoty 2280 zł.

Zapomogi wypłacane w sytuacji zdarzeń losowych są w całości wyłączone z oskładkowania.

  1. Rekomendacje
  • Pracownik ubiegający się o zapomogę powinien złożyć do pracodawcy wniosek, opisując swoją sytuację życiową uzasadniającą wypłatę świadczenia.
  • Regulamin zakładowego funduszu świadczeń socjalnych powinien dokładnie opisywać zasady, zgodnie z którymi wypłacane są zapomogi. Może np. limitować kwotę zapomogi, częstotliwość jej otrzymywania, termin jej przyznawania
    i dokumenty, jakie pracownik powinien dołączyć do wniosku o zapomogę.

 

Podstawa prawna:

  • Ustawa z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (tj. Dz. U.
    z 2016 r., poz. 800),
  • Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. Dz. U.
    z 2016 r., poz. 2032 ze zm.),
  • Ustawa z 27 października z 2017 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. z 2017 r., poz. 2175).

 

Magdalena J. Tomczyk

 

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.