Renta uczniowska (szkolna) a renta socjalna – porównanie

4
  1. Renta uczniowska(szkolna)

 

Renta uczniowska –  jest to świadczenie wypłacane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), pobiera w Polsce w tej chwili ok. 11 tys. osób. Renta ta była przyznawana na podstawie poprzedniej ustawy emerytalno-rentowej.

 

Komu przysługiwała:

Renta uczniowska była przyznawana:

  • uczniom szkół ponadpodstawowych,
  • studentom szkół wyższych i uczestnikom studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej,

– jeżeli stali się całkowicie niezdolni do pracy i samodzielnej egzystencji lub całkowicie niezdolni do pracy w czasie uczęszczania do szkoły lub odbywania studiów.

Prawo do tego świadczenia zachowują ci, których stan zdrowia nie uległ poprawie. Osoby, którym na podstawie starej ustawy emerytalnej przyznano tzw. rentą uczniowską, zachowały do niej prawo po 1 stycznia 1999 roku, czyli po zmianie systemu ubezpieczeń społecznych, jeśli są nadal całkowicie niezdolne do pracy. Tracą ją w razie zmiany orzeczenia z “całkowitej niezdolności do pracy” na “częściową niezdolność do pracy”. O stopniach niepełnosprawności i ich odpowiednikach z innych systemów orzecznictwa była mowa tutaj.

Ocena zdolności lub niezdolności do pracy zależy od lekarza orzecznika ZUS, a następuje w wyniku badania lekarskiego przeprowadzonego na wniosek lub z urzędu, czyli orzeczenie może ulec zmianie podczas wyznaczonego badania kontrolnego. Temu badaniu podlegają ci, którym wydano orzeczenie na czas określony. Wyznaczony jest potem termin komisji lekarskiej, na której lekarz orzecznik decyduje o ocenie zdolności lub niezdolności do pracy, a tym samym prawo do otrzymywania dalej renty uczniowskiej.

Stan obecny:

Ci, którzy otrzymali orzeczenie na czas nieokreślony (na stałe), przed wejściem w życie nowej ustawy emerytalno-rentowej, czyli przed 1 stycznia 1999 r. mogą bez przeszkód pobierać tzw. rentę uczniowską. Również ci, którzy po tym terminie otrzymali orzeczenie
o całkowitej niezdolności do pracy i decyzję o przyznaniu renty szkolnej na stałe, otrzymują dalej bez problemów. Osoby pobierające te renty obowiązuje ich te same ograniczenia
w uzyskiwaniu dodatkowych dochodów jak osoby pobierające renty z tytułu niezdolności do pracy.

Obecne przepisy ustawy emerytalnej nie przewidują możliwości uzyskania prawa do renty uczniowskiej.

„Z mocy art. 180 ustawy emerytalnej osoby uprawnione w dniu 1 stycznia 1999 r. do renty
z tytułu niezdolności do pracy (w tym renty uczniowskiej) zachowały uprawnienia do tej renty na zasadach obowiązujących przed dniem wejścia w życie ustawy emerytalnej” – informuje nas Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS).

Wysokość renty szkolnej:

Renty uczniowskie (szkolne) są świadczeniami wypłacanymi w wysokości najniższej renty
z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, tj. obecnie w kwocie 1100,00 zł (stan na 01.03.2019 r.). Renty te podlegają corocznie waloryzacji na zasadach określonych w ustawie emerytalnej i są wypłacane w jednej kwocie. Osobie uprawnionej do renty uczniowskiej, która ma orzeczoną całkowitą niezdolność do pracy oraz do samodzielnej egzystencji, przysługuje dodatek pielęgnacyjny. Od 1 marca 2018 r. kwota dodatku pielęgnacyjnego wynosi 215,84 zł. W pozostałych przypadkach można ubiegać się o zasiłek pielęgnacyjny wypłacany przez Opiekę Społeczną. Obecnie wynosi on 184,42 zł. Od 1 listopada zaś kwota zasiłku ma wynieść 215,84 zł. Więcej o zasadach przyznawania dodatku pielęgnacyjnego i zasiłku pielęgnacyjnego jest tutaj.

  1. Renta socjalna.

Obecnie renta uczniowska już nie funkcjonuje, zastąpiła ją najniższa renta z tytułu niezdolności do pracy (socjalna). Niemniej jednak jest ona wciąż przyznawana na nieco innych zasadach niż renta z tytułu niezdolności do pracy, czyli wciąż według kryteriów obowiązujących wtedy, gdy była przyznana po raz pierwszy: staż pracy nie jest wymagany, niezdolność do pracy musi zaistnieć w dzieciństwie lub wieku szkolnym i trwać cały czas.

Renta socjalna – jest to świadczenie wypłacane przez ZUS, jest świadczeniem alternatywnym dla osób, które nie nabyły uprawnień do renty z tytułu niezdolności do pracy, są osobami niepełnosprawnymi “od dzieciństwa”.

Komu przysługuje:

Renta socjalna przysługuje osobie, która:

  • jest pełnoletnia lub jesteś kobietą, która wyszła za mąż po ukończeniu 16 lat;
  • jest całkowicie niezdolna do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało:
    – przed ukończeniem 18. roku życia albo
    – w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej – przed ukończeniem 25. roku życia albo
    – w trakcie studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej.

Ustalenia całkowitej niezdolności do pracy dokonuje lekarz orzecznik ZUS. Renta socjalna może być przyznana na stałe lub na określony czas.

Wysokość renty socjalnej:

Renta socjalna przyznawana jest w stałej wysokości, która do 31 maja 2018 wynosiła 84% kwoty najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Od 1 czerwca 2018 roku renta socjalna wynosi 100% kwoty najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Renta socjalna wynosi 1100,00 zł. Wysokość tej renty podlega corocznej waloryzacji.

W przypadku osiągnięcia przychodu przy pobieraniu renty socjalnej, trzeba zawiadamiać
o tym w formie pisemnej ZUS. Pracodawca zaś ma obowiązek dostarczyć do ZUS-u do końca lutego następnego roku o osiąganych przychodach w rozbiciu miesięcznym

 

Zawieszenie renty socjalnej:

Renta socjalna ulega zawieszeniu w przypadku osiągnięcia przychodu większego niż 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy ogłoszonego ostatnio przez prezesa GUS do celów emerytalnych. Renta jest zawieszana za miesiąc w którym był przekroczony przychód. Kwota przychodu uzasadniająca zawieszanie rent socjalnych wynosi:

  • od 1 czerwca 2017 r. do 31 sierpnia 2017 r. – 3 047,50 zł,
  • od 1 września 2017 r. do 30 listopada 2017 r. – 2954,50 zł,
  • od 1 grudnia 2017 r. do 28 lutego 2018 r. – 2979,00 zł,
  • od 1 marca 2018 r. do 31 maja 2018 r. – 3161,70 zł,
  • od 1 czerwca 2018 r. do 31 sierpnia 2018 r. – 3236 zł,
  • od 1 września 2018 r. do 30 listopada 2018 r. – 3164,80 zł,
  • od 1 grudnia 2018 r. do 28 lutego 2019 r. – 3206,20 zł,
  • od 1 marca 2019 r. do 31 maja 2019 r. – 3404,70 zł.

 

  1. Renta rodzinna.

 

Renta rodzinna to świadczenie, którego nie pobiera się “na siebie”. Pobiera się je zawsze “na zmarłego”, a ściślej to pobierają to świadczenie członkowie rodziny osoby zmarłej. Renta rodzinna przysługuje członkom rodziny osoby, która w chwili śmierci miała ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy lub spełniała warunki potrzebne do uzyskania tych świadczeń.

Osoba uprawniona do renty socjalnej i jednocześnie jest uprawniona do renty rodzinnej, której wysokość nie przekracza 200% kwoty najniższej renty z tytułu niezdolności do pracy, to przysługuje tej osobie prawo do obydwu tych świadczeń. Łączna kwota obu świadczeń nie może przekroczyć 200% kwoty najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Jeśli ta kwota jest przekroczona, to wysokość renty socjalnej/uczniowskiej zostaje obniżona, ale kwota ta nie może być niższa niż 10% kwoty najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy.

 

Różnice pomiędzy rentą uczniowską a rentą socjalną
Renta uczniowska (szkolna) Renta socjalna
Podstawa prawna – Ustawa z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. nr 40, poz. 267 ze zm.) – obowiązywało do 31.12.1998 r. Podstawa prawna – Ustawa z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (tekst jednolity Dz.U. z 2018 r. poz. 1340); Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 26 września 2003 r. w sprawie przyznawania renty socjalnej (Dz.U. z 2003 r. nr 170 poz. 1656)

 

Inne dodatkowe świadczenia:

– dodatek pielęgnacyjny lub

– zasiłek pielęgnacyjny

 

Inne dodatkowe świadczenia:

– zasiłek pielęgnacyjny;

– renta rodzinna

Osoby uprawnione:

– uczniom szkół ponadpodstawowych,

– studentom szkół wyższych i uczestnikom studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej,

·         jeżeli stali się całkowicie niezdolni do pracy i samodzielnej egzystencji lub całkowicie niezdolni do pracy w czasie uczęszczania do szkoły lub odbywania studiów.

 

Osoby uprawnione:

– jest pełnoletnia lub jest kobietą, która wyszła za mąż po ukończeniu 16 lat;

– jest całkowicie niezdolna do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało:

·         przed ukończeniem 18. roku życia albo

·          w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej – przed ukończeniem 25. roku życia albo

·          w trakcie studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej.

 

Osiągany przychód a renta – ZUS rozlicza świadczenie w skali roku lub miesięcznie. Osiągany przychód a renta – ZUS rozlicza miesięcznie.
Okres przyznania – tylko na zasadzie przedłużania lub przyznania na stałe. Tylko osoby, które miały przyznane decyzję o otrzymywaniu tego świadczenia przed wejściem nowych przepisów, czyli przed 1 stycznia 1999 roku. Okres przyznania – Na stałe lub na czas określony

 

Podstawa prawna:

  • Ustawa z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (tekst jednolity Dz.U. z 2018 r. poz. 1340);
  • Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 26 września 2003 r. w sprawie przyznawania renty socjalnej (Dz.U. z 2003 r. nr 170 poz. 1656);
  • Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz.U. z 2018 r. poz. 1270);
  • Ustawa z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.) – obowiązywała do 31 grudnia 1998 roku.

Magdalena J. Tomczyk

  1. Anna mówi

    Dlaczego nikt nie wyjaśni tego jak to jest z tym że osoby pobierajace rentę socjalna są całkowicie niezdolne do pracy a wszędzie pisze że do socjalnej można dorobić. Ale jak się dorabia to na pierwszej komisji po podjęciu zatrudnienia rentę zabierają…
    Od 15 lat się nad tym zastanawiam, ale nikt tego nie wytłumaczy.
    Drugie pytanie jakie mnie nurtuje – co z osobami które mają rentę socjalną + rentę rodzinną. Czy one też mogą dorabiać?

    1. Magdalena mówi

      Osoby pobierające rentę socjalną i rentę rodzinną jak najbardziej mogą dorabiać do nich.
      Co do komisji… Zawsze można odwołać się od decyzji komisji. Osobiście rzadko spotykam takie osoby, którym nie przyznaje się renty socjalnej po zatrudnieniu. Trzeba pamiętać, że renta socjalna jest uzależniona od tego jakie się ma orzeczenie. Warto mieć dodatkowo orzeczenie z drugiego organu jakim jest Powiatowy/Miejski Zespół ds Orzekania o Niepełnosprawności.

      1. Anna mówi

        To prawo chyba działa różnie w różnych miastach. Z tego co wiem, to orzeczenie o stopniu niepełnosprawności dla ZUSu nie znaczy nic. Można je mieć, a oni i tak rentę socjalną zabiorą. Zreszta mnie się nikt na Komisjach w ZUSie nie pyta jaki mam stopień niepełnosprawności. Orzecznictwo ZUSowskie a Orzecznictwo Miejsckich/Wojewódzkich Zespołów Orzekania o Niepełnosprawności to dwa różne systemy orzecznictwa – do celów rentowych i pozarentowych. Mając znaczny stopień, ZUS po ok 10 latach pobierania przeze mnie renty socjalnej mi jej nie przedłużył. Mimo że mój stan zdrowia nie ulegl poprawie, a pogorszeniu.

        1. Magdalena mówi

          zawsze w tym przypadku pisze się odwołanie od decyzji ZUS-u.

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.