Dodatek mieszkaniowy – pomoc socjalna

dodatek mieszkaniowy w mukowiscydozieDodatek mieszkaniowy

Koszty związane z utrzymaniem mieszkania stale rosną, a podwyżki najdotkliwiej uderzają w rodziny z niepełnosprawnościami oraz w ludzi starszych żyjących z niewielkich rent i emerytur. Świadczenia z ZUS nie zawsze wystarczają na niezbędne comiesięczne opłaty, ale osoby w trudnej sytuacji materialnej np. rodziny dotknięte mukowiscydozą, czy dyskinezą rzęsek mogą starać się o dofinansowanie czynszu. Jednak dodatek mieszkaniowy nie zrekompensuje osobie starającej w całości kosztów utrzymania mieszkania, częściowo trzeba je pokryć z własnej kieszeni. Żeby się ubiegać o te pieniądze, powinno też spełniać określone kryteria.

Dodatek mieszkaniowy jest świadczeniem pieniężnym wypłacanym przez gminę i ma na celu dofinansowanie do wydatków mieszkaniowych ponoszonych w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego. Pomoc ta przysługuje w przypadkach określonych przepisami.

Dodatek mieszkaniowy przyznaje na wniosek osoby uprawnionej prezydent miasta, w drodze decyzji administracyjnej. Do wniosku dołącza się deklarację o dochodach za okres trzech miesięcy kalendarzowych poprzedzających datę złożenia wniosku oraz dokumenty potwierdzające wysokość wykazanego dochodu, dowód tożsamości ze zdjęciem a także dokument potwierdzający zapłatę czynszu. Jeżeli osoba ubiegająca się o dodatek spełnia kryteria ustawy – to organ Gminy wydaje decyzję administracyjną przyznającą dofinansowanie na okres 6 m-cy, licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu złożenia wniosku.

 

  1. Kryteria uprawniające do otrzymania dodatku

 

Tytuł prawny do lokalu.

Dodatek mieszkaniowy przysługuje:

  • najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych,
  • osobom mieszkającym w lokalach spółdzielczych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego,
  • osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych,
  • innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego
    i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem,
  • osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny.

Niski dochód

Dodatek przysługuje wyżej wymienionym osobom, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego uzyskany w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku nie przekracza 175% kwoty
najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym, tj. 1.750,00 zł i 125% tej kwoty
w gospodarstwie wieloosobowym, tj. 1.250,00 zł, obowiązującej w dniu złożenia wniosku. Od 01.03.2017 r. najniższa emerytura wynosi 1.000,00 zł.

Ustalanie dochodu

Za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Jeśli jesteś właścicielem gospodarstwa rolnego, twój dochód ustala się na podstawie powierzchni gruntów w tzw. hektarach przeliczeniowych i przeciętnego dochodu z 1 ha przeliczeniowego ogłaszanego przez prezesa ZUS.

Do celów obliczania dodatku do dochodu przykładowo zalicza się:

– zalicza się zasiłki dla bezrobotnych,

– dodatki kombatanckie,

– stypendia studenckie,

– alimenty,

– jednorazowe odprawy,

– nagrody pieniężne (nagrody jubileuszowe, trzynastki zwroty uzyskane za zakup wczasów itp.),

– uzyskaną kwotę ze sprzedaży zarówno akcji jak i też nieruchomości oraz obligacji,

– świadczenia przedemerytalne,

– świadczenia z tytułu  rodziny zastępczej,

– zasiłki rodzinne wraz z dodatkami  na dzieci,

– zasiłki pogrzebowe,

– wynagrodzenia za pracę,

– emerytury,

– renty,

– wynagrodzenia z umów o dzieło,

– wynagrodzenie z umów zlecenia, itp.

Do dochodu nie wlicza się:

– świadczeń pomocy materialnej dla uczniów,

– dodatków dla sierot zupełnych,

– jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia dziecka,

– dodatku z tytułu urodzenia dziecka,

– pomocy w zakresie dożywiania,

– zasiłków pielęgnacyjnych i dodatków pielęgnacyjnych,

– zasiłków okresowych z pomocy społecznej,

– jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej,

– dodatku mieszkaniowego,

– dodatku energetycznego,

– zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r.,

– świadczenia pieniężnego i pomocy pieniężnej, o której mowa w przepisach ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych
z powodów  politycznych (DZ. U. poz. 693 i 1220),

– świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz. U. poz. 195 i 1579 oraz z 2017r. poz. 60),

– dodatku wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia   czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2016 r. poz. 575,1583 i 1860 oraz z 2017 r. poz. 60).

Jeżeli dochód jest nieco wyższy, nie wyklucza to możliwości otrzymania dodatku – jeśli bowiem kwota nadwyżki nie przekracza wysokości dodatku mieszkaniowego, należny dodatek mieszkaniowy obniża się o tę kwotę. Wysokość dodatku mieszkaniowego, łącznie
z ryczałtem, nie może przekraczać 70% wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego lub 70% faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni.

Powierzchnia normatywna

 

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego z dnia 21 czerwca 2001 r. do powierzchni użytkowej lokalu zalicza się powierzchnię wszystkich pomieszczeń znajdujących się w lokalu, a w szczególności pokoi, kuchni, spiżarni, przedpokoi, alków, holi, korytarzy, łazienek oraz innych pomieszczeń służących mieszkalnym i gospodarczym potrzebom lokatora, bez względu na ich przeznaczenie i sposób używania; za powierzchnię użytkową lokalu nie uważa się powierzchni balkonów, tarasów, loggi, antresoli, szaf, schowków w ścianach, pralni, suszarni, wózkarni, strychów, piwnic i komórek przeznaczonych do przechowywania opału.

 

W wypadku najmu albo podnajmu części lokalu mieszkalnego za powierzchnię użytkową lokalu mieszkalnego lub części tego lokalu zajmowanego przez gospodarstwo domowe najemcy albo podnajemcy uważa się powierzchnię zajmowanych pokoi, wynikającą
z umowy najmu lub podnajmu, oraz część powierzchni kuchni, łazienki, korytarzy i innych pomieszczeń wspólnych znajdujących się w tym lokalu, odpowiadającą stosunkowi liczby członków gospodarstwa domowego najemcy albo podnajemcy do liczby osób zajmujących cały lokal. Za powierzchnię użytkową lokalu mieszkalnego zamieszkiwaną przez wynajmującego uważa się powierzchnię pokoi zajmowanych przez gospodarstwo domowe wynajmującego oraz część powierzchni kuchni, łazienki, korytarzy i innych pomieszczeń wspólnych wchodzących w skład tego lokalu, odpowiadającą stosunkowi liczby członków gospodarstwa domowego wynajmującego do liczby osób zajmujących cały lokal.

 

Dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego wynosi odpowiednio:

 

Liczba osób w gospodarstwie domowym Normatywna powierzchnia mieszkania Zwiększona powierzchnia nie przekraczająca 30% powierzchni normatywnej Zwiększona powierzchnia nie przekraczająca 50% powierzchni normatywnej (gdy udział powierzchni pokoi i kuchni nie przekracza 60% powierzchni użytkowej lokalu)
1 35 m2 45,50 m2 52,50 m2
2 40 m2 52 m2 60 m2
3 45 m2 58,50 m2 67,50 m2
4 55 m2 71,50 m2 82,50 m2
5 65 m2 84,50 m2 97,50 m2
6 70 m2 91 m2 105 m2

 

 

Powierzchnia użytkowa zajmowanego lokalu mieszkalnego nie może przekraczać normatywnej powierzchni użytkowej o więcej niż:

– 30 % albo
– 50 % pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60 % (to oznacza stosunkowo bardzo duże przedpokoje, czy łazienkę).

W razie zamieszkiwania w lokalu większej ilości osób, dla każdej następnej osoby zwiększa się normatywną powierzchnię użytkową o 5 m2. Normy powierzchni użytkowej powiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku inwalidzkim lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju (punkt 10 orzeczenia). O wymogu zamieszkiwaniu w oddzielnym pokoju orzekają zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności.

 

Jaka wysokość dodatku

Wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę pomiędzy wydatkami przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego (bądź wydatkami ponoszonymi za lokal w przypadku, gdy powierzchnia użytkowa lokalu jest mniejsza lub równa powierzchni normatywnej), a wydatkami poniesionymi przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości:

– 15% (20%*) dochodów gospodarstwa domowego – w gospodarstwie 1-osobowym,
– 12% (15%*) dochodów gospodarstwa domowego – w gospodarstwie 2-4 osobowym,
– 10% (12%*) dochodów gospodarstwa domowego – w gospodarstwie 5-osobowym
i większym

 

* ten % stosuje się w przypadku, gdy średni miesięczny dochód w gospodarstwie jednoosobowym mieści się w przedziale 150-175% kwoty najniższej emerytury, a w gospodarstwie wieloosobowym 100-125% tej kwoty.

 

Jakie wydatki bierze się przy obliczaniu dodatku

Najemca lub podnajemca – czynsz albo inne opłaty za używanie lokalu oraz opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych.

Gdy ma się  lokatorskie lub własnościowe prawo do mieszkania spółdzielczego lub jest się najemcą mieszkania spółdzielczego – opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych oraz koszty eksploatacji i remontów (z wyłączeniem ubezpieczenia, podatku od nieruchomości i opłat za wieczyste użytkowanie gruntów).

Gdy ma się mieszkanie na własność – opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych oraz zaliczki na koszty zarządu nieruchomością wspólną (z wyłączeniem ubezpieczenia, podatku od nieruchomości i opłat za wieczyste użytkowanie gruntów).

Właściciele domu jednorodzinnego – opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych. Te same zasady dotyczą osób używających mieszkań w budynkach wielorodzinnych stanowiących ich własność.

Zajmując mieszkanie nie mając tytułu prawnego – odszkodowanie za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego oraz opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych (z wyłączeniem ubezpieczenia, podatku od nieruchomości i opłat za wieczyste użytkowanie gruntów).

Jeżeli osobie przysługuje dodatek mieszkaniowy, a w jej lokalu nie ma centralnego ogrzewania, centralnie ciepłej wody i instalacji gazu przewodowego z zewnętrznego źródła znajdującego się poza mieszkaniem, to wówczas przysługuje jej ryczałt na zakup opału, stanowiący część dodatku mieszkaniowego.

Wydatki na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego oblicza się, dzieląc wydatki za ten lokal przez jego powierzchnię użytkową i mnożąc uzyskany w ten sposób wskaźnik przez normatywną powierzchnię.

Ryczałt – dodatek energetyczny do dodatku mieszkaniowego

Mając przyznany dodatek mieszkaniowy i będąc stroną umowy sprzedaży energii elektrycznej, można dostać dodatek energetyczny, który pozwoli obniżyć rachunki za prąd. Trzeba tylko złożyć wniosek o przyznanie dodatku energetycznego i dołączyć do niego kopię umowy sprzedaży energii elektrycznej. Wysokość dodatku energetycznego ogłaszana jest przez Ministra Gospodarki w drodze obwieszenia w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej “Monitor Polski”. W okresie od 1 maja 2017 r. do 30 kwietnia 2018 r. wysokość dodatku energetycznego wynosi odpowiednio:

  • dla gospodarstwa prowadzonego przez osobę samotną – 11,22 zł/miesiąc;
  • dla gospodarstwa składającego się z 2 do 4 osób – 15,58 zł/miesiąc;
  • dla gospodarstwa składającego się z co najmniej 5 osób – 18,70 zł/miesiąc

Ważne: Wysokość dodatku mieszkaniowego, łącznie z ryczałtem energetycznym, nie może przekraczać 70% wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego lub 70% faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni.

 

  1. Krok po kroku do dodatku

Wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego składasz w gminie, a w praktyce w ośrodku pomocy społecznej.

Krok1
Weź formularz wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego i formularz deklaracji
o dochodach.

Krok2
Z wnioskiem idź do administracji domu. Musi ona potwierdzić dane: adres, nazwę i siedzibę zarządcy domu, tytuł prawny do zajmowanego lokalu, sposób ogrzewania lokalu i wody, kwotę wydatków na mieszkanie za ostatni miesiąc.

Właściciele domów jednorodzinnych dołączają do wniosku zaświadczenie potwierdzające powierzchnię użytkową i wyposażenie techniczne domu, wystawione przez właściwy organ nadzoru budowlanego wydający pozwolenia na budowę oraz rachunki dotyczące wydatków na utrzymanie domu.

Krok3
Musisz wypełnić deklarację o wysokości dochodów brutto każdego członka rodziny, który
z tobą mieszka (za ostatnie 3 miesiące).

Krok4
Decyzję powinieneś dostać w ciągu miesiąca od złożenia wniosku.

Jak się odwołać

Jeśli urząd odmówi Ci dodatku, możesz odwołać się do samorządowego kolegium odwoławczego. Masz na to 14 dniu. Odwołanie składasz w wydziale, który wydał decyzję,
a jego kierownik może (w ciągu 7 dni) zmienić decyzję lub przekazać sprawę do kolegium odwoławczego.

 

  1. Wypłata dodatku mieszkaniowego

 Dodatek przyznaje się na okres 6 miesięcy licząc od pierwszego dnia miesiąca następnego po dniu złożenia wniosku. Decyzja w sprawie dodatku mieszkaniowego powinna być wydana
w ciągu miesiąca od dnia złożenia wniosku oraz doręczenia wnioskodawcy i zarządcy lub osobie uprawnionej do pobierania należności za lokal mieszkalny.

Dodatek jest wypłacany zarządcy domu lub innej osobie uprawnionej do pobierania opłat,
w terminie do 10 dnia każdego miesiąca. Poza mieszkańcami domków jednorodzinnych nikt nie otrzymuje pieniędzy do rąk własnych. Wypłacanie obejmuje okres 6 miesięcy.

4.Wstrzymanie wypłaty dodatku

Jeżeli nie stwierdzi się wpłat należności za lokal następuje wstrzymanie wypłacania dodatku. Jeśli należność zostanie wpłacona w ciągu 3 miesięcy, pieniądze zostaną wypłacone,
w przeciwnym wypadku dodatek mieszkaniowy wygasa z mocy prawa.

 

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r., Nr 71 , poz. 734  oraz Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 6 grudnia 2013 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego Dz. U. z 2014 poz.150); Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 156, poz. 1817 z późniejszymi zmianami); Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 czerwca 2005 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U.
z 2005 r, Nr 131, poz. 1094); Obwieszczenie Ministra Energii z dnia 13 kwietnia 2017 r.
w sprawie wysokości dodatku energetycznego obowiązującej od dnia 1 maja 2017 r. do dnia 30 kwietnia 2018 r. (Monitor Polski z 2017, poz. 394);
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 27 grudnia 2001 r. w sprawie sposobu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, wzoru kwestionariusza wywiadu oraz oświadczenia o stanie majątkowym wnioskodawcy i innych członków gospodarstwa domowego, a także wzoru legitymacji pracownika upoważnionego do przeprowadzenia wywiadu (Dz. U. z 2001 r. Nr 156, poz. 1828); Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego z dnia 21 czerwca 2001 r. (Dz. U. z 2014 r. poz. 150, z późn. zm.); Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2046 i 1948).

 

 

Magdalena J. Tomczyk

 


Udostępnień