Wziewne dostarczanie iwakaftoru w mukowiscydozie: wyniki badania nad formulacją proliposomalną

Badacze opracowali i zoptymalizowali proliposomalną formulację iwakaftoru przeznaczoną do podawania do płuc za pomocą inhalatora suchego proszku (ang. dry powder inhaler, DPI). W wynikach przedstawionych w abstrakcie uzyskano m.in. około 198 nm rozmiaru pęcherzyków, około 73% wydajności enkapsulacji, 96,45% dawki emitowanej, 52,38% frakcji drobnych cząstek oraz MMAD wynoszącą 1,66 µm. Jest to badanie formulacyjne i technologiczne – dostępny abstrakt nie przedstawia wyników klinicznych stosowania opracowanej postaci iwakaftoru u osób z mukowiscydozą.

Dlaczego badano wziewną formulację iwakaftoru?

Iwakaftor jest potencjatorem CFTR. Autorzy publikacji wskazują w abstrakcie, że lek jest klinicznie skuteczny w leczeniu mukowiscydozy, jednak zwracają uwagę na ograniczone ukierunkowanie na płuca, zmienną biodostępność po podaniu doustnym oraz słabą rozpuszczalność w wodzie.

Celem badania było opracowanie i optymalizacja przeznaczonej do inhalacji proliposomalnej postaci iwakaftoru w formie suchego proszku. Badacze skoncentrowali się zatem na technologii dostarczania substancji czynnej do płuc, a nie na ocenie skuteczności klinicznej terapii u pacjentów.

Autorzy i ośrodki badawcze

Autorami pracy byli Akanksha Kasture, Himanshu Paliwal, Nilesh Chaudhari oraz Bhupendra G. Prajapati.

Akanksha Kasture i Nilesh Chaudhari byli afiliowani przy Department of Pharmaceutics, Sanjivani College of Pharmaceutical Education and Research w Kopargaon w stanie Maharashtra w Indiach. Himanshu Paliwal reprezentował Marwadi University Research Center, Faculty of Pharmacy, Marwadi University w Rajkot w stanie Gujarat, natomiast Bhupendra G. Prajapati – Department of Pharmaceutics, Parul Institute of Pharmacy, Faculty of Pharmacy, Parul University w Vadodara w stanie Gujarat.

Artykuł został opublikowany online 6 października 2026 roku w czasopiśmie Journal of Liposome Research.

Jak opracowywano proliposomalny suchy proszek?

Według abstraktu proliposomy zawierające iwakaftor optymalizowano z wykorzystaniem centralnego planu kompozycyjnego typu face-centered central composite design przy α = 1. Zmiennymi były stężenie fosfatydylocholiny sojowej (SPC) oraz stosunek ilości iwakaftoru do cholesterolu.

W procesie optymalizacji oceniano rozmiar cząstek, potencjał zeta oraz wydajność enkapsulacji. Następnie wybraną formulację poddano suszeniu rozpyłowemu z mannitolem i leucyną, aby uzyskać mikrocząstki przeznaczone do inhalacji.

Autorzy podają również, że wykonano charakterystykę stanu stałego formulacji oraz oceniano właściwości aerozolowe, uwalnianie leku, cytokompatybilność i stabilność w warunkach przyspieszonych. Abstrakt nie przedstawia jednak szczegółowych protokołów tych analiz.

Parametry uzyskanej formulacji

Zoptymalizowana formulacja proliposomalna tworzyła pęcherzyki o rozmiarach nanometrycznych, wynoszących około 198 nm. Wydajność enkapsulacji iwakaftoru wyniosła około 73%, a autorzy określili stabilność koloidalną jako dobrą.

Charakterystyka stanu stałego wskazywała na amorfizację iwakaftoru i jego dyspersję molekularną bez stwierdzonej niezgodności chemicznej. Po suszeniu rozpyłowym formulacja osiągnęła dawkę emitowaną wynoszącą 96,45% oraz frakcję drobnych cząstek na poziomie 52,38%. MMAD wynosiła 1,66 µm.

W abstrakcie odnotowano również przedłużone uwalnianie iwakaftoru, dobrą cytokompatybilność oraz zadowalające wyniki oceny stabilności przyspieszonej. Nie przedstawiono natomiast szczegółowych danych dotyczących czasu uwalniania, modelu wykorzystanego do badania cytokompatybilności ani warunków przeprowadzenia testów stabilności.

Jakie wnioski przedstawili autorzy?

Autorzy uznali, że proliposomalne wziewne dostarczanie iwakaftoru stanowi obiecujące podejście do zwiększenia ukierunkowania leku na płuca w mukowiscydozie. Wniosek ten odnosi się jednak do właściwości opracowanej formulacji przedstawionych w abstrakcie.