Epidemiologia szpitalna w praktyce: V Zjazd Naukowy SES odbędzie się w Toruniu

W dniach 26–27 maja 2026 roku w Toruniu odbędzie się V Zjazd Naukowy Stowarzyszenia Epidemiologii Szpitalnej. Wydarzenie zaplanowano jako spotkanie specjalistów zajmujących się kontrolą zakażeń, mikrobiologią lekarską, diagnostyką zakażeń, antybiotykoterapią, bezpieczeństwem pacjenta oraz organizacją jakości w placówkach medycznych. Zjazd odbędzie się w Copernicus Toruń Hotel przy Bulwarze Filadelfijskim 11, a organizatorem wydarzenia jest Grupa Conway Sp. z o.o.; organizatorem wspierającym jest Katedra Propedeutyki Medycyny i Profilaktyki Zakażeń CM UMK.

Spotkanie dla osób odpowiedzialnych za bezpieczeństwo epidemiologiczne szpitali

Epidemiologia szpitalna pozostaje jednym z najważniejszych obszarów współczesnej medycyny organizacyjnej i klinicznej. Obejmuje nie tylko rozpoznawanie oraz raportowanie zakażeń związanych z opieką zdrowotną, lecz także analizę transmisji drobnoustrojów, profilaktykę zakażeń, właściwe stosowanie izolacji, kontrolę środowiska szpitalnego, zarządzanie ogniskami epidemicznymi, racjonalizację antybiotykoterapii i komunikację między zespołem klinicznym, laboratorium mikrobiologicznym oraz administracją szpitala.

W zaproszeniu do udziału w zjeździe dr hab. n. med. Aleksander Deptuła, prof. UMK, Prezes Stowarzyszenia Epidemiologii Szpitalnej i Krajowy Konsultant w dziedzinie mikrobiologii lekarskiej, podkreśla, że wydarzenie ma służyć poszerzeniu wiedzy, wymianie doświadczeń oraz nawiązywaniu kontaktów między specjalistami, których łączy wspólna misja poprawy bezpieczeństwa pacjentów i jakości opieki zdrowotnej. Organizatorzy zapowiadają wykłady prowadzone przez specjalistów i praktyków, warsztaty w mniejszych grupach oraz sesję poświęconą najlepszym praktykom w kontroli zakażeń.

Program zjazdu pokazuje, że nacisk położono na zagadnienia bardzo bliskie codziennej pracy szpitala: izolację pacjentów, kontrolę patogenów alarmowych, profilaktykę zakażeń Legionella spp., prewencję zakażeń Pseudomonas aeruginosa VIM, bezpieczne prowadzenie linii naczyniowych, badania mikrobiologiczne środowiska, diagnostykę zakażeń krwi, leczenie zakażeń trudnych klinicznie oraz przeciwdziałanie wypaleniu zawodowemu w pracy personelu medycznego.

Pierwszy dzień: warsztaty skoncentrowane na realnych problemach szpitali

Pierwszy dzień zjazdu, 26 maja 2026 roku, rozpocznie się od intensywnego programu warsztatowego. Organizatorzy zaznaczają, że na warsztaty obowiązuje rejestracja, a liczba miejsc jest ograniczona. To ważna informacja, ponieważ część zajęć dotyczy tematów wymagających dyskusji praktycznej, analizy przypadków i wymiany doświadczeń między uczestnikami.

W porannym bloku znalazł się warsztat „Jak prowadzić izolację chorych?”, który poprowadzi dr n. med. Tomasz Ozorowski. To temat fundamentalny dla kontroli transmisji patogenów w szpitalu, ale w praktyce często trudny, ponieważ wymaga nie tylko znajomości zaleceń, lecz także dostępności sal, sprawnej komunikacji, właściwego oznakowania, konsekwencji personelu i współpracy między oddziałami.

Równolegle dr Wioletta Junik poprowadzi warsztat „Jak w pracy zadbać o siebie? – Indywidualne metody przeciwdziałania wypaleniu zawodowemu”. Włączenie takiego tematu do programu zjazdu epidemiologicznego ma uzasadnienie praktyczne: skuteczność procedur kontroli zakażeń zależy również od stabilności zespołu, kultury bezpieczeństwa, komunikacji i możliwości utrzymania wysokiej jakości pracy w warunkach przewlekłego obciążenia.

W tym samym paśmie mgr Klaudia Kaźmierczak omówi profilaktykę zakażeń Legionella spp. w szpitalu, a dr n. med. Sylwia Miętkiewicz poprowadzi warsztat dotyczący prewencji zakażeń Pseudomonas aeruginosa VIM w oddziale hematologicznym. Oba zagadnienia mają szczególne znaczenie dla oddziałów opiekujących się pacjentami wysokiego ryzyka, w tym chorymi z immunosupresją, nowotworami hematologicznymi, po intensywnej antybiotykoterapii lub długotrwałej hospitalizacji.

Kolejny istotny punkt programu to warsztat „Zakażenia pod kontrolą – od audytu do efektu. Praktyczne interwencje, które realnie zmniejszają występowanie zakażeń szpitalnych i ryzyko odszkodowań”, prowadzony przez dr n. o zdr. Aleksandrę Mączyńską. Ten temat łączy epidemiologię szpitalną z zarządzaniem ryzykiem, odpowiedzialnością placówki medycznej, dokumentowaniem działań naprawczych i mierzeniem efektów wdrażanych interwencji.

Jakość, akredytacja, dane i środowisko szpitalne

W kolejnych blokach warsztatowych program obejmuje zagadnienia organizacyjne i analityczne. Dr n. med. Marleta Zienkiewicz poprowadzi warsztat „Przykłady programów poprawy jakości w świetle wymogów akredytacyjnych”. Dla szpitali przygotowujących się do oceny jakości lub rozwijających systemy zarządzania ryzykiem zakażeń może to być jeden z bardziej praktycznych elementów programu.

Dr n. med. Filip Bielec poprowadzi warsztat „Wizualizacja danych w kontroli zakażeń”. To temat coraz ważniejszy, ponieważ same dane epidemiologiczne nie zmieniają praktyki klinicznej, jeśli nie są odpowiednio analizowane, przedstawiane i wykorzystywane w decyzjach organizacyjnych. Czytelne raportowanie trendów, ognisk, częstości zakażeń, zużycia antybiotyków lub wyników audytów może poprawiać komunikację między zespołem kontroli zakażeń, kadrą zarządzającą i oddziałami klinicznymi.

W programie przewidziano również warsztat „Badania mikrobiologiczne środowiska – pobieranie próbek i interpretacja wyników”, prowadzony przez mgr Karolinę Hyżyk i mgr Joannę Nowak-Rut. Znaczenie tego tematu wykracza poza samo pobieranie wymazów czy próbek wody. W praktyce kluczowe jest ustalenie, kiedy badanie środowiskowe jest rzeczywiście uzasadnione, jak dobrać miejsce i metodę pobrania materiału, jak interpretować wynik dodatni oraz jak przełożyć go na działania naprawcze.

W późniejszym bloku warsztatowym pojawi się także temat „Bezpieczna linia naczyniowa w praktyce”, prowadzony przez dr n. med. Sylwię Miętkiewicz. Zakażenia związane z dostępem naczyniowym należą do zdarzeń, w których standardy postępowania, edukacja personelu, kontrola techniki i audyt procedur mają bezpośredni wpływ na ryzyko powikłań u pacjentów.

Cefiderokol i trudne zakażenia Gram-ujemne w praktyce klinicznej

W programie warsztatowym znalazł się również temat „Przykłady zastosowania cefiderokolu w praktyce klinicznej”, który poprowadzi dr Agnieszka Nowak. Cefiderokol jest antybiotykiem wykorzystywanym w określonych sytuacjach klinicznych związanych z leczeniem zakażeń wywołanych przez wybrane wielolekooporne bakterie Gram-ujemne. W kontekście epidemiologii szpitalnej temat ten jest szczególnie ważny, ponieważ decyzje terapeutyczne w zakażeniach wielolekoopornych muszą uwzględniać zarówno stan kliniczny pacjenta, źródło zakażenia i farmakokinetykę leku, jak i lokalną epidemiologię oporności oraz konieczność ochrony antybiotyków ostatnich linii.

Sesja inauguracyjna: CPE jako wyzwanie dla szpitali

Po części warsztatowej pierwszy dzień zjazdu przejdzie w sesję inauguracyjną, skoncentrowaną na problemie CPE, czyli pałeczek Enterobacterales wytwarzających karbapenemazy. To jeden z najtrudniejszych obszarów współczesnej epidemiologii szpitalnej, ponieważ łączy zagrożenie transmisji w środowisku opieki zdrowotnej z ograniczonymi możliwościami terapeutycznymi w części zakażeń.

Wykład inauguracyjny „Zmiany w epidemiologii CPE w ostatnich latach” wygłosi prof. dr hab. n. med. Marek Gniadkowski. Następnie dr Paweł Grzesiowski przedstawi temat „Aktualna sytuacja CPE w polskich szpitalach w ocenie GIS”. Kolejne wystąpienie, „Skuteczne działania przeciwko CPE w regionie i w szpitalu”, poprowadzi dr n. med. Tomasz Ozorowski.

W tej samej sesji prof. dr hab. n. med. Waleria Hryniewicz omówi opcje terapeutyczne w zakażeniach CPE, a dr hab. n. med. Aleksander Deptuła, prof. UMK wygłosi wykład „Co jest nam potrzebne, żeby efektywniej działać w obszarze kontroli zakażeń i antybiotykoterapii?”. Taki układ sesji pokazuje, że CPE zostanie omówione nie tylko jako problem mikrobiologiczny, lecz także jako wyzwanie organizacyjne, terapeutyczne i systemowe.

Drugi dzień: diagnostyka zakażeń i decyzje terapeutyczne

Drugi dzień zjazdu, 27 maja 2026 roku, rozpocznie sesja „Diagnostyka zakażeń”. Wykład „Wyzwania w diagnostyce zakażeń krwi” przedstawi dr n. farm. Paulina Pecyna. Diagnostyka zakażeń krwi ma szczególne znaczenie dla oddziałów intensywnej terapii, hematologii, onkologii, chorób wewnętrznych i pediatrii, ponieważ czas pobrania materiału, liczba zestawów posiewów, interpretacja wyniku oraz komunikacja z laboratorium wpływają na decyzje terapeutyczne.

Następnie prof. dr hab. n. med. Katarzyna Dzierżanowska-Fangrat omówi „Algorytmy diagnostyczne w optymalizacji decyzji terapeutycznych”. W praktyce klinicznej algorytm diagnostyczny może ograniczać zarówno niepotrzebne poszerzanie antybiotykoterapii, jak i opóźnienia w leczeniu pacjentów wymagających szybkiej interwencji.

Kolejne wykłady w tej sesji dotyczą technologii wykorzystywanych w diagnostyce i dochodzeniach epidemiologicznych. Dr n. med. Emilia Siemińska przedstawi temat „Nowoczesne technologie w dochodzeniach epidemiologicznych – teraźniejszość, czy jeszcze daleka przyszłość?”, natomiast dr hab. n. med. Joanna Kwiecińska-Piróg omówi „Nowe metody diagnostyczne w diagnostyce problematycznych zakażeń”.

Terapia zakażeń: przypadki trudne, stare antybiotyki i monitorowanie leczenia

Sesja „Terapia zakażeń” została zbudowana wokół problemów klinicznych wymagających interdyscyplinarnego podejścia. Dr n. med. Joanna Kubiak-Pulkowska przedstawi wykład „Spondylodiscitis – zasady postępowania”. Zakażenia kręgosłupa i krążka międzykręgowego są zwykle trudne diagnostycznie, wymagają ścisłej współpracy klinicysty, mikrobiologa, radiologa i niekiedy zespołu zabiegowego, a leczenie często musi być prowadzone przez dłuższy czas.

Dr hab. n. med. Agnieszka Żukowska wygłosi wykład „Stare antybiotyki w dzisiejszych terapiach”. Ten temat dobrze wpisuje się w aktualne wyzwania antybiotykoterapii, w których rosnąca oporność drobnoustrojów wymusza ponowną ocenę miejsca starszych cząsteczek w leczeniu, przy jednoczesnym uwzględnieniu ich profilu bezpieczeństwa, dawkowania, interakcji i ograniczeń.

W tej samej sesji dr n. farm. Łukasz Hońdo omówi „Terapię monitorowaną”, a dr n. med. Agnieszka Misiewska-Kaczur przedstawi temat „Chory z gorączką neutropeniczną w szpitalu wieloprofilowym”. Szczególnie ostatni z tych tematów ma duże znaczenie dla szpitali, w których pacjenci hematoonkologiczni, onkologiczni lub leczeni immunosupresyjnie trafiają na różne oddziały, a szybka identyfikacja ryzyka i wdrożenie odpowiedniego leczenia decydują o bezpieczeństwie chorego.

Profilaktyka zakażeń: skuteczność, dowody i racjonalne wykorzystanie procedur

W sesji „Profilaktyka zakażeń” program łączy refleksję nad skutecznością stosowanych rozwiązań z bardzo praktycznymi zagadnieniami szpitalnymi. Dr n. o zdr. Aleksandra Mączyńska przedstawi wykład „Produkty bez dowodów – dlaczego zniknęły z zachodu, a nadal generują koszty w Polsce?”. To temat istotny dla dyrekcji szpitali, zespołów kontroli zakażeń i osób odpowiedzialnych za zakupy, ponieważ środki przeznaczane na profilaktykę powinny być kierowane na działania o udokumentowanej wartości, a nie na procedury lub produkty niewnoszące realnej poprawy bezpieczeństwa.

Dr n. med. Małgorzata Fleischer wygłosi wykład „Stare, ale wciąż skuteczne metody w profilaktyce zakażeń”. W kontroli zakażeń wiele najważniejszych działań pozostaje dobrze znanych, ale ich skuteczność zależy od konsekwentnego wdrożenia: higieny rąk, standardów dekontaminacji, izolacji, odpowiedniego postępowania z dostępami naczyniowymi, edukacji personelu, audytu i informacji zwrotnej.

Program obejmuje także wykład „Okołooperacyjna profilaktyka antybiotykowa w grupach trudnych”, który poprowadzi lek. Wiktoria Papierowska-Kozdój, oraz wystąpienie „Aktualne wskazania do wykonywania badań środowiskowych” przygotowane przez dr n. med. Sylwię Miętkiewicz. Oba tematy mają znaczenie dla codziennej praktyki szpitalnej, ponieważ dotyczą decyzji, które powinny być podejmowane w sposób celowany, racjonalny i zgodny z oceną ryzyka.

Zakażenia rzadkie i zawleczone: rosnące znaczenie czujności diagnostycznej

Ostatnia sesja merytoryczna drugiego dnia została poświęcona zakażeniom rzadkim i zawleczonym. Dr Katarzyna Zacharczuk omówi „Epidemiologię zakażeń rzadkich w Polsce”, dr Anna Bogacka przedstawi temat „Profilaktyka przed podróżą”, a dr n. med. Monika Wanke-Rytt wygłosi wykład „Rzadkie i egzotyczne zakażenia u dzieci”.

Znaczenie tej sesji wykracza poza medycynę podróży. Coraz większa mobilność populacji, migracje, podróże międzynarodowe, zmiany klimatyczne, immunosupresja i zróżnicowany status szczepień sprawiają, że lekarze w Polsce częściej muszą brać pod uwagę rozpoznania, które jeszcze niedawno wydawały się odległe od codziennej praktyki. Dotyczy to zarówno pacjentów dorosłych, jak i dzieci, u których obraz kliniczny zakażeń może być nieswoisty, a dobrze zebrany wywiad epidemiologiczny bywa kluczowy dla dalszej diagnostyki.

Punkty edukacyjne, opłaty i informacje organizacyjne

Za udział w wydarzeniu przewidziano punkty edukacyjne. Według informacji organizatora liczba punktów dla lekarzy jest w trakcie potwierdzania, uczestnikowi przysługuje 5 punktów edukacyjnych przyznanych przez Naczelną Radę Pielęgniarek i Położnych, uczestnikowi czynnemu 10 punktów edukacyjnych, a diagnoście laboratoryjnemu 4 punkty edukacyjne za każdy dzień udziału.

Dlaczego to wydarzenie może być ważne dla środowiska medycznego?

V Zjazd Naukowy Stowarzyszenia Epidemiologii Szpitalnej wyróżnia się programem łączącym trzy perspektywy: kliniczną, mikrobiologiczną i organizacyjną. W praktyce szpitalnej nie da się skutecznie ograniczać zakażeń wyłącznie przez wydawanie zaleceń. Potrzebne są procedury, audyt, edukacja, analiza danych, diagnostyka mikrobiologiczna, szybka komunikacja, racjonalna antybiotykoterapia, odpowiedzialność zespołów i wsparcie zarządzających.

Dlatego program zjazdu może być szczególnie interesujący dla lekarzy chorób zakaźnych, mikrobiologów, diagnostów laboratoryjnych, pielęgniarek epidemiologicznych, farmaceutów szpitalnych, anestezjologów, hematologów, pediatrów, internistów, chirurgów, specjalistów jakości oraz członków zespołów kontroli zakażeń. Wydarzenie może być także przydatne dla osób odpowiedzialnych za przygotowanie placówek do akredytacji, tworzenie programów poprawy jakości, analizę ryzyka i wdrażanie działań naprawczych po zdarzeniach epidemiologicznych.

Strona wydarzenia i rejestracja: https://zjazdses.grupaconway.pl/