
Profilaktyczna fagoterapia po retransplantacji płuc w mukowiscydozie – opis przypadku XDR Pseudomonas aeruginosa
Opis przypadku 46-letniej pacjentki z mukowiscydozą, u której bezpośrednio po ponownym przeszczepieniu płuc podawano indywidualnie dobrane bakteriofagi dożylnie i dooskrzelowo. Ujemne posiewy w trakcie terapii nie stanowią dowodu jej niezależnej skuteczności.
W czasopiśmie Infection opisano profilaktyczne zastosowanie indywidualnie dobranych bakteriofagów u 46-letniej pacjentki z mukowiscydozą, która w 2024 r. przeszła ponowne przeszczepienie płuc. Kobieta była skolonizowana przez Pseudomonas aeruginosa o rozszerzonej oporności na antybiotyki (XDR). Podczas trzech tygodni terapii fagowej posiewy z układu oddechowego pozostawały ujemne w kierunku tego patogenu, jednak opis pojedynczego przypadku nie pozwala określić skuteczności samych bakteriofagów ani wpływu interwencji na przeżycie.
Dlaczego rozważano profilaktyczne zastosowanie bakteriofagów?
Kolonizacja dróg oddechowych przez drobnoustroje wielolekooporne stanowi istotny problem u chorych na mukowiscydozę kwalifikowanych do transplantacji płuc. Autorzy publikacji wskazują, że szczególnie trudnym patogenem jest Pseudomonas aeruginosa o rozszerzonej oporności na leki przeciwdrobnoustrojowe (extensively drug-resistant, XDR), związany ze zwiększoną chorobowością w okresie okołooperacyjnym.
Przedstawione doniesienie dotyczy zastosowania bakteriofagów nie jako leczenia potwierdzonego, aktywnego zakażenia, lecz jako elementu profilaktyki bezpośrednio po retransplantacji płuc. Zastosowanie takie, jak podkreślają autorzy, było dotąd opisywane rzadko.
Historia transplantacji i stan pacjentki
Opisano 46-letnią kobietę z mukowiscydozą, u której w 2005 r. wykonano obustronne przeszczepienie płuc. W kolejnych latach rozwinęła się przewlekła dysfunkcja przeszczepu płuc (chronic lung allograft dysfunction, CLAD) w postaci zespołu zarostowego zapalenia oskrzelików (bronchiolitis obliterans syndrome, BOS) w stadium III. W 2024 r. pacjentka została poddana retransplantacji.
Przed ponownym zabiegiem stwierdzano kolonizację XDR P. aeruginosa oraz grzybami Aspergillus spp. Abstrakt nie podaje szczegółowych parametrów czynnościowych płuc, przebiegu wcześniejszych zakażeń ani dokładnej charakterystyki oporności wyizolowanego szczepu.
Charakterystyka badania
- Typ badania
- Opis przypadku
- Populacja
- 46-letnia kobieta z mukowiscydozą po retransplantacji płuc
- Okres obserwacji
- Opisano przebieg do 88. doby po retransplantacji
- Interwencja
- Indywidualnie dobrana terapia fagowa dożylnie i dooskrzelowo przez 3 tygodnie
Równoległa profilaktyka przeciwdrobnoustrojowa
W okresie okołooperacyjnym zastosowano wielolekową profilaktykę przeciwdrobnoustrojową. Obejmowała ona ceftolozan z tazobaktamem, kolistynę dożylnie i wziewnie, amoksycylinę z kwasem klawulanowym oraz liposomalną amfoterycynę B dożylnie.
To ważny element interpretacji opisu przypadku: terapia fagowa nie była jedyną interwencją o działaniu skierowanym przeciw drobnoustrojom. Na podstawie obserwacji nie da się zatem oddzielić ewentualnego udziału bakteriofagów od wpływu jednocześnie stosowanych leków.
Dobór fagów i sposób ich podania
Bakteriofagi dobierano indywidualnie, wykorzystując badanie wrażliwości na fagi (phage susceptibility testing, PST). Leczenie rozpoczęto bezpośrednio po retransplantacji, stosując równocześnie dwie drogi podawania: dożylną oraz dooskrzelową.
Fagoterapię prowadzono przez trzy tygodnie. Jest to istotne rozróżnienie praktyczne: opisana dooskrzelowa droga podania fagów nie jest tożsama z podawaniem wziewnej kolistyny, które stanowiło odrębną część profilaktyki. Dostępny abstrakt nie zawiera szczegółów składu preparatu fagowego, dawek, częstości podawania ani protokołu laboratoryjnej oceny wrażliwości.
Wyniki posiewów i dalszy przebieg kliniczny
W ciągu trzech tygodni, w których stosowano fagoterapię, posiewy materiału z układu oddechowego pozostawały ujemne w kierunku XDR P. aeruginosa. Autorzy określają ten rezultat jako mikrobiologiczną supresję patogenu w płucach. Nie należy utożsamiać go z udokumentowaną trwałą eradykacją bakterii ani z potwierdzeniem skuteczności profilaktyki w zapobieganiu przyszłym zakażeniom.
Dalszy przebieg kliniczny był niepomyślny. Pacjentka rozwinęła niewydolność wielonarządową i zmarła w 88. dobie po retransplantacji płuc. Zgodnie z opisem autorów niewydolność ta nie była związana z XDR P. aeruginosa. Abstrakt nie przedstawia szczegółowej sekwencji powikłań ani danych pozwalających samodzielnie ocenić ich etiologię.
Znaczenie obserwacji i ograniczenia wnioskowania
Opis jest jednym z pierwszych doniesień o profilaktycznym zastosowaniu terapii bakteriofagowej u biorcy płuc. Pokazuje możliwość przygotowania zindywidualizowanej interwencji na podstawie badania wrażliwości szczepu i zastosowania jej jednocześnie drogą dożylną i dooskrzelową. Ujemne posiewy w trakcie leczenia są obserwacją mikrobiologiczną, ale nie wystarczają do wykazania zależności przyczynowej.
Nie przedstawiono grupy porównawczej, a u pacjentki równocześnie stosowano szeroką profilaktykę przeciwbakteryjną i przeciwgrzybiczą. Abstrakt nie dostarcza także wystarczających danych, by ocenić bezpieczeństwo fagoterapii, długotrwałość supresji bakteryjnej czy optymalną drogę i schemat podawania. Autorzy postulują prospektywne badania pozwalające ustalić skuteczność, bezpieczeństwo i najlepszy sposób stosowania tej strategii.
Autorzy i ośrodki
Publikację przygotowali Jules Milesi, Sophie Alexandra Baron, Carole Eldin, Fanny Mathias, Florence Peyron, Katlyn Jumel, Alexandre Bleibtreu, Giovanni Bousquet, David Boulate, Xavier-Benoit D’journo, Sami Hraiech i Benjamin Coiffard. Wśród afiliacji znajdują się m.in. Department of Respiratory Medicine and Lung Transplantation, APHM, Aix Marseille University, Hôpital Nord, IHU Méditerranée Infection, Service de Médecine Intensive – Réanimation, AP-HM, Hôpital Nord oraz Pitié-Salpétrière Hospital, AP-HP Sorbonne. Praca ukazała się 10 listopada 2026 r. w czasopiśmie Infection.
Źródła i materiały
Infection
Prophylactic Post-lung Transplant Bacteriophage Therapy Against XDR Pseudomonas aeruginosa in Cystic Fibrosis: A Case Report




