Oś jelito-płuco w zakażeniu Pseudomonas aeruginosa. Wyniki badania nad fosfomycyną i Qiguiyin
Publikacja w Microbial Pathogenesis przedstawia wyniki doświadczeń nad związkami pomiędzy mikrobiotą jelitową, metabolizmem gospodarza i uszkodzeniem płuc. Mimo korzystnych obserwacji przedklinicznych skuteczność i bezpieczeństwo badanego skojarzenia u ludzi pozostają nieustalone.
W badaniu przedklinicznym opublikowanym w czasopiśmie „Microbial Pathogenesis” naukowcy ocenili wpływ skojarzenia fosfomycyny z Qiguiyin, wieloskładnikowym preparatem tradycyjnej medycyny chińskiej, na uszkodzenia płuc wywołane zakażeniem wielolekoopornymi szczepami Pseudomonas aeruginosa. W doświadczeniach na myszach zaobserwowano zmniejszenie zmian zapalnych i zaburzeń bariery jelitowej, któremu towarzyszyły zmiany składu mikrobioty oraz profilu metabolicznego. Autorzy wskazują na potencjalne znaczenie osi jelito-płuco w mechanizmie obserwowanego działania. Wyniki nie stanowią jednak potwierdzenia skuteczności takiej interwencji u ludzi.
Cel badania i znaczenie osi jelito-płuco
Zakażenia wywoływane przez wielolekooporne szczepy Pseudomonas aeruginosa (MDR-PA, ang. multidrug-resistant Pseudomonas aeruginosa) stanowią poważny problem terapeutyczny. Autorzy publikacji podkreślają, że zapalenie płuc o takiej etiologii wiąże się z ograniczonymi możliwościami leczenia przeciwdrobnoustrojowego, nasilonym uszkodzeniem zapalnym tkanek oraz dużą śmiertelnością.
W przedstawionym badaniu naukowcy skoncentrowali się na zależnościach pomiędzy zakażeniem płuc, składem mikrobioty jelitowej, zaburzeniami metabolicznymi i odpowiedzią zapalną organizmu.
Głównym celem było ustalenie, w jaki sposób zakażenie MDR-PA wpływa na homeostazę mikrobioty jelitowej oraz jak obserwowane zaburzenia wiążą się z uszkodzeniem płuc i jelit.
Drugim elementem projektu była ocena działania Qiguiyin w skojarzeniu z fosfomycyną. Badacze zamierzali ustalić, czy połączenie tych interwencji może ograniczać uszkodzenia tkanek i zaburzenia immunologiczne poprzez oddziaływanie na oś jelito-płuco.
Autorzy, ośrodek badawczy i publikacja
Autorami pracy zatytułowanej „Qiguiyin Formula combined with fosfomycin alleviates lung injury induced by Pseudomonas aeruginosa infection via the gut-lung axis” są Pei Dai, Jiaxin Liu, Fangjian Zhao, Xi Xiao oraz Jian Chen.
W danych bibliograficznych publikacji wskazano następującą afiliację zespołu:
Second Department of Laboratory Medicine, Hunan Provincial People’s Hospital (The First Affiliated Hospital of Hunan Normal University), Changsha, Hunan, China.
Praca została opublikowana online 30 września 2026 roku w czasopiśmie Microbial Pathogenesis, wydawanym przez Elsevier. Została przypisana do tomu 221, datowanego na grudzień 2026 roku, pod numerem artykułu 108856.
Model zwierzęcy i zastosowane metody
Charakterystyka badania
- Typ badania
- Eksperymentalne badanie przedkliniczne
- Populacja
- Myszy z zakażeniem wielolekoopornym Pseudomonas aeruginosa
- Interwencja
- Qiguiyin i fosfomycyna, w tym interwencja skojarzona
- Projekt badania
- Model zakażenia MDR-PA oraz modele interwencji terapeutycznej
Badacze opracowali mysi model zakażenia wielolekoopornym Pseudomonas aeruginosa, a następnie oceniali zmiany patologiczne i biologiczne związane z infekcją oraz zastosowanymi interwencjami.
W doświadczeniu wykorzystano kilka metod laboratoryjnych umożliwiających analizę uszkodzeń narządowych, odpowiedzi zapalnej oraz zmian mikrobiologicznych i metabolicznych.
Zastosowane techniki badawcze
- Barwienie hematoksyliną i eozyną (HE) – do histopatologicznej oceny zmian w tkankach płuc i jelit.
- RT-qPCR – ilościową reakcję łańcuchową polimerazy z odwrotną transkrypcją, wykorzystywaną do oceny ekspresji badanych cząsteczek.
- Immunologiczne oznaczenia chemiluminescencyjne – do analizy parametrów związanych z odpowiedzią immunologiczną.
- Sekwencjonowanie 16S rRNA – do charakterystyki składu mikrobioty jelitowej.
- Nieukierunkowaną analizę metabolomiczną – do identyfikacji zmian profilu metabolitów związanych z zakażeniem i interwencją.
Zestawienie wyników tych analiz miało umożliwić ocenę zależności pomiędzy zaburzeniami mikrobioty jelitowej, zmianami metabolicznymi, odpowiedzią zapalną i uszkodzeniami tkanek.
Zaburzenia mikrobioty jelitowej i uszkodzenia płuc po zakażeniu MDR-PA
Zmiany składu mikrobioty jelitowej
Według wyników przedstawionych w abstrakcie zakażenie MDR-PA powodowało wyraźne zaburzenia składu mikrobioty jelitowej.
Autorzy odnotowali zwiększenie udziału bakterii identyfikowanych jako Escherichia coli i Shigella, przy jednoczesnym zmniejszeniu udziału bakterii z rodzajów Lactobacillus i Bifidobacterium.
Obserwacje te wskazywały na utratę równowagi mikrobiologicznej jelit u zakażonych zwierząt. W publikacji zaburzenia te rozpatrywano jako jeden z elementów zmian obejmujących zarówno przewód pokarmowy, jak i układ oddechowy.
Zaburzenia metaboliczne i sygnalizacji wewnątrzkomórkowej
Analizy metabolomiczne wykazały zmiany obejmujące między innymi zwiększenie stężeń kwasu arachidonowego, kwasu linolowego oraz kwasu α-linolenowego.
Autorzy powiązali te obserwacje z zaburzeniami metabolizmu lipidów oraz nieprawidłowościami w szlakach sygnałowych kinaz aktywowanych mitogenami (MAPK, ang. mitogen-activated protein kinases).
Wyniki wskazują, że zakażeniu MDR-PA towarzyszyły nie tylko zmiany składu mikrobioty jelitowej, lecz również zaburzenia procesów metabolicznych i sygnalizacji komórkowej.
Uszkodzenia tkanki płucnej i bariery jelitowej
Badania histopatologiczne wykazały uszkodzenie struktury płuc oraz obecność zmian zapalnych w obrębie pęcherzyków płucnych.
Jednocześnie zaobserwowano zmniejszenie ekspresji białka ZO-1 (zonula occludens-1), związanego z połączeniami ścisłymi komórek nabłonkowych, oraz uszkodzenie bariery okrężnicy.
Zmianom narządowym towarzyszyła nasilona odpowiedź zapalna, określana przez autorów jako nadmierne uwalnianie cytokin prozapalnych. W abstrakcie odnotowano również wysoką śmiertelność w modelu zakażenia, bez przedstawienia jej wartości liczbowych.
Efekty skojarzenia Qiguiyin z fosfomycyną
Najważniejsza część badania dotyczyła oceny połączonego zastosowania fosfomycyny i Qiguiyin.
Qiguiyin jest wieloskładnikowym preparatem stosowanym w tradycyjnej medycynie chińskiej. Autorzy opisują jego wykorzystanie w kontekście zakażeń wywoływanych przez oporne szczepy Pseudomonas aeruginosa. W omawianej pracy preparat oceniano w warunkach eksperymentalnych jako element interwencji skojarzonej z antybiotykiem.
Wpływ na mikrobiotę i metabolizm
Według abstraktu skojarzenie Qiguiyin z fosfomycyną ograniczało zaburzenia mikrobioty jelitowej obserwowane po zakażeniu MDR-PA.
Autorzy opisali poprawę różnorodności i stabilności mikrobioty oraz zmiany w szlakach metabolicznych obejmujących lipidy, aminokwasy i argininę.
W interpretacji zespołu badawczego wyniki te wskazują na oddziaływanie interwencji nie tylko na proces chorobowy w płucach, lecz również na zaburzenia mikrobiologiczne i metaboliczne związane z osią jelito-płuco.
Wpływ na barierę jelitową i odpowiedź zapalną
W grupach poddanych interwencji skojarzonej autorzy zaobserwowali również poprawę integralności bariery jelitowej oraz ograniczenie ekspresji czynników prozapalnych.
Wśród zmian mechanistycznych wymieniono regulację ekspresji ZO-1, która w modelu zakażenia była obniżona.
Całość wyników autorzy interpretują jako ograniczenie uszkodzeń płuc związane z częściowym przywracaniem homeostazy mikrobioty jelitowej i zaburzonych szlaków metabolicznych.
Badacze określają działanie połączenia Qiguiyin i fosfomycyny jako synergistyczne. Należy jednak zaznaczyć, że sam abstrakt nie zawiera szczegółowych danych liczbowych ani analizy umożliwiającej niezależną ocenę stopnia synergii w porównaniu z działaniem każdej interwencji osobno.
Interpretacja wyników i ograniczenia
Wnioski autorów wskazują na potencjalne znaczenie zależności pomiędzy mikrobiotą jelitową, metabolizmem gospodarza a odpowiedzią zapalną w płucach podczas zakażenia MDR-PA.
W mysim modelu eksperymentalnym skojarzenie Qiguiyin z fosfomycyną wiązało się z ograniczeniem uszkodzeń płuc, poprawą integralności bariery jelitowej oraz zmianami składu mikrobioty i szlaków metabolicznych.
Wyników tych nie można jednak bezpośrednio przenosić na leczenie ludzi. Publikacja opisuje badanie przedkliniczne, a dostępny abstrakt nie przedstawia danych z badań interwencyjnych prowadzonych u pacjentów.
Znaczenie dla dalszych badań
Praca stanowi przedkliniczne uzasadnienie dalszej analizy zależności pomiędzy zakażeniem wielolekoopornym Pseudomonas aeruginosa, mikrobiotą jelitową, metabolizmem lipidów i aminokwasów oraz uszkodzeniem bariery jelitowej.
Na podstawie dostępnych danych nie można jednak rekomendować stosowania Qiguiyin w skojarzeniu z fosfomycyną w leczeniu zakażeń płuc u pacjentów. Weryfikacja potencjalnego znaczenia klinicznego takiego postępowania wymagałaby odpowiednich badań z udziałem ludzi.
Źródła i materiały
Pei Dai, Jiaxin Liu, Fangjian Zhao, Xi Xiao, Jian Chen. Microbial Pathogenesis, tom 221, artykuł 108856, publikacja online 30 września 2026 r. Opracowanie redakcyjne na podstawie abstraktu pracy naukowej.




