RSV zagrożeniem nie tylko dla wcześniaków i dzieci z chorobami przewlekłymi

Nie tylko wcześniaki i dzieci z chorobami współistniejącymi cierpią z powodu ciężkich zakażeń wirusem RS (RSV – respiratory syncytial virus). Jak pokazuje obszerne badanie rejestrowe przeprowadzone w Karolinska Institutet w Szwecji i opublikowane w The Lancet Regional Health – Europe, nawet zdrowe, donoszone niemowlęta są istotnie narażone na konieczność leczenia w oddziale intensywnej terapii lub długotrwałą hospitalizację – szczególnie w pierwszych trzech miesiącach życia.

RSV jest jedną z najczęstszych przyczyn infekcji dróg oddechowych u małych dzieci i odpowiada za około 245 tys. hospitalizacji rocznie w Europie. Naukowcy przeanalizowali dane ponad 2,3 mln dzieci urodzonych w Szwecji w latach 2001–2022, aby określić, które grupy pacjentów są najbardziej narażone na ciężkie powikłania lub zgon w przebiegu zakażenia RSV.

Nowe możliwości profilaktyki

Dotychczas wiadomo było, że wcześniaki i dzieci z przewlekłymi chorobami mają większe ryzyko ciężkiego przebiegu zakażenia. Także niemowlęta poniżej 3. miesiąca życia uznawano za grupę szczególnie wrażliwą, ale nie było jasne, jak częste są ciężkie zachorowania wśród zdrowych dzieci. Badanie wykazało, że największą grupę pacjentów wymagających intensywnej terapii lub długotrwałej hospitalizacji stanowiły właśnie niemowlęta poniżej 3. miesiąca życia, donoszone i bez chorób współistniejących.

„Przy planowaniu strategii leczenia trzeba uwzględniać fakt, że także zdrowe niemowlęta mogą ciężko przechodzić zakażenie RSV” – podkreśla pierwsza autorka badania, dr Giulia Dallagiacoma, lekarz i doktorantka w Department of Medical Epidemiology and Biostatistics, Karolinska Institutet. – „Dobrą wiadomością jest to, że obecnie dostępna jest profilaktyka w postaci przeciwciał dla noworodków oraz szczepionka dla kobiet w ciąży.”

Od 10 września 2025 roku wszystkie noworodki w Szwecji będą rutynowo otrzymywać profilaktyczne przeciwciała w sezonie RSV. Lek działa podobnie do szczepionki i zapewnia ochronę przed ciężkim zakażeniem przez około 6 miesięcy.

Identyfikacja czynników ryzyka

W badaniu RSV zdiagnozowano u 1,7% dzieci, a u prawie 12% z nich (4 621 pacjentów) wystąpił ciężki przebieg choroby. Mediana wieku dzieci wymagających intensywnej terapii wynosiła nieco poniżej dwóch miesięcy, a większość nie miała żadnych chorób współistniejących.

Naukowcy zidentyfikowali jednak kilka istotnych czynników ryzyka. Dzieci urodzone zimą, posiadające rodzeństwo w wieku 0–3 lata lub będące bliźniętami miały około trzykrotnie wyższe ryzyko ciężkiego przebiegu choroby. Niska masa urodzeniowa wiązała się z prawie czterokrotnie większym ryzykiem, a dzieci z chorobami współistniejącymi – z ponad czterokrotnie większym ryzykiem ciężkiego zakażenia lub zgonu.

„Wiemy, że wiele chorób współistniejących zwiększa ryzyko ciężkiego przebiegu RSV, dlatego dotychczas profilaktykę kierowano do tych grup pacjentów” – zaznacza ostatni autor badania, dr Samuel Rhedin z Sachs’ Children and Youth Hospital oraz Karolinska Institutet. – „Nasze wyniki pokazują jednak, że duża część dzieci wymagających intensywnej terapii z powodu RSV to wcześniej zdrowi pacjenci. Skoro dostępne są lepsze metody zapobiegania, pozytywne jest rozszerzenie definicji grup ryzyka i objęcie ochroną także zdrowych niemowląt w sezonie RSV.”

Badanie zrealizowano we współpracy z Uniwersytetem Helsińskim i Helsinki University Hospital. Finansowanie zapewniły m.in. Karolinska Institutet, Swedish Research Council, Swedish Heart-Lung Foundation, Swedish Asthma and Allergy Association oraz Region Stockholm.

Źródło: The Lancet Regional Health – Europe, Risk factors for severe outcomes of respiratory syncytial virus infection in children: a nationwide cohort study in Sweden
DOI: http://dx.doi.org/10.1016/j.lanepe.2025.101447