Przeciwdziałanie włóknieniu i nadprodukcji śluzu w astmie dzięki naturalnemu związkowi

U pacjentów z astmą oskrzelową duszność jest wynikiem zwężenia dróg oddechowych. „Zazwyczaj stosuje się leki przeciwzapalne, chociaż nie do końca wiadomo, jaki jest związek między stanem zapalnym a skurczem oskrzeli” – mówi prof. Daniela Wenzel, kierująca Katedrą Fizjologii Układowej na Wydziale Medycznym Uniwersytetu Ruhry w Bochum. „Leki te często po pewnym czasie przestają działać”. Dodatkowo u chorych na astmę często dochodzi do pogrubienia tkanek oskrzeli na skutek odkładania się kolagenu. Wzrasta również liczba komórek kubkowych, które produkują śluz i w ten sposób jeszcze bardziej utrudniają oddychanie. Obecnie brak jest leków, które przeciwdziałałyby tym zmianom.

Bezpośrednie działanie na białko Gq

Związek czynny pozyskany z rośliny Ardisia crenata zapobiegł przebudowie oskrzeli w badaniach przedklinicznych. Wiąże się on bezpośrednio z określonym białkiem – Gq – i je hamuje. „Inne leki działają zazwyczaj na receptory tego białka, ale istnieje wiele różnych typów tych receptorów” – wyjaśnia Jennifer Dietrich, pierwsza autorka badania. „Dlatego postanowiliśmy obrać inne podejście i zaatakować samo białko”.

Badacze stosowali model myszy z przewlekłą astmą oskrzelową, podając substancję bezpośrednio do płuc w postaci płynnej przez pięć tygodni. „Zaobserwowaliśmy ograniczenie przebudowy dróg oddechowych, mniejsze odkładanie kolagenu i redukcję liczby komórek kubkowych w warstwie nabłonka oskrzeli” – relacjonuje Dietrich. Testy na ludzkich komórkach produkujących kolagen wykazały, że ich wzrost spowolnił pod wpływem związku, nawet przy obecności czynników wzrostu związanych z astmą. Z kolei eksperymenty z ludzkimi komórkami płucnymi produkującymi śluz pokazały, że związek ogranicza wydzielanie i produkcję śluzu. Wyniki te potwierdzono również w badaniach wycinków płuc osób zmarłych z powodu astmy.

Obiecujący kandydat do terapii przyszłości

„Wiemy z wcześniejszych badań, że ta substancja zapobiega również silnym skurczom oskrzeli” – podkreśla prof. Wenzel. „To czyni ją bardzo obiecującym kandydatem do przyszłych terapii astmy”. Po związaniu się z białkiem Gq substancja pozostaje aktywna przez kilka dni – znacznie dłużej niż inne testowane dotąd leki.

Współpraca międzynarodowa

W badaniach uczestniczyły zespoły naukowe z Uniwersytetu Ruhry w Bochum, Uniwersytetu w Bonn i Szpitala Uniwersyteckiego w Bonn, a także naukowcy z Uniwersytetu Rutgers w USA.

Źródło: Molecular Therapy, „Pharmacological Gq Targeting Prevents Asthmatic Airway Remodeling”
DOI: http://dx.doi.org/10.1016/j.ymthe.2025.07.032