Nowe badanie analizuje rolę czopów śluzowych w POChP

Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) dotyka około 29 milionów osób w Stanach Zjednoczonych, ponad 36 milionów mieszkańców Europy, w tym szacunkowo od 2 do 3 milionów osób w Polsce, i stanowi czwartą najczęstszą przyczynę zgonów na świecie.

Tworzenie się czopów śluzowych (nagromadzonego śluzu, który ogranicza przepływ powietrza w płucach) oraz przewlekłe zapalenie oskrzeli są powiązane z zaburzoną funkcją śluzu w drogach oddechowych, często obserwowaną u pacjentów z POChP. Choć obie te patologie mogą współwystępować, często występuje tylko jedna z nich. Ze względu na ograniczoną liczbę terapii modyfikujących przebieg POChP, zrozumienie biologicznych mechanizmów leżących u podstaw patologii śluzu jest kluczowe dla opracowania nowych strategii terapeutycznych.

W najnowszym badaniu naukowcy z Boston University Chobanian & Avedisian School of Medicine odkryli, że czopy śluzowe w płucach zmieniają wzorce aktywności genów w sposób podobny do przewlekłego zapalenia oskrzeli, co sugeruje, że obie te jednostki chorobowe mogą mieć wspólne mechanizmy patogenetyczne. Zespół ten jest prawdopodobnie pierwszym, który badał różnice w ekspresji genów związane z obecnością czopów śluzowych.

„Czopy śluzowe są dość powszechne u osób z POChP i wiążą się z pogorszeniem jakości życia oraz zwiększoną śmiertelnością. Identyfikując, w jaki sposób ich obecność wpływa na biologię płuc, mamy nadzieję opracować skuteczniejsze metody leczenia, a nawet zapobiegania ich powstawaniu” – powiedział dr Marc Lenburg, profesor medycyny i autor korespondencyjny publikacji.

Badanie obejmowało uczestników projektu Detection of Early Lung Cancer Among Military Personnel (DECAMP) 2 – w większości starszych weteranów armii USA z wysokim ryzykiem raka płuca z powodu długotrwałego palenia tytoniu, z których wielu chorowało również na POChP. Wykonano u nich tomografię komputerową w celu identyfikacji osób z czopami śluzowymi oraz określenia ich rozległości. Następnie pulmonolog pobierał komórki z dróg oddechowych tych osób, a RNA z tych komórek poddano sekwencjonowaniu w celu oceny poziomu aktywności genów. Uzyskane dane zestawiono z rozmiarem czopów śluzowych, aby zidentyfikować geny o zwiększonej lub obniżonej aktywności u osób z bardziej rozległym czopowaniem. Na tej podstawie określono tzw. „sygnaturę genową czopów śluzowych”, którą następnie porównano z sygnaturami genowymi innych chorób.

Zdaniem badaczy, lepsze zrozumienie wpływu czopów śluzowych na funkcjonowanie płuc oraz ich związku z przewlekłym zapaleniem oskrzeli może dostarczyć nowych wskazówek dotyczących rozwoju dysfunkcji śluzu. Wiedza ta może ułatwić opracowanie skuteczniejszych terapii. „Poprzez identyfikację molekularnych szlaków leżących u podstaw czopowania śluzem i przewlekłego zapalenia oskrzeli, dążymy do wskazania biologicznych celów dla wcześniejszej diagnostyki i interwencji. Ostatecznie chcemy, aby nasze odkrycia przyczyniły się do opracowania terapii przywracających drożność dróg oddechowych, zmniejszających objawy oddechowe i poprawiających jakość życia pacjentów z przewlekłymi chorobami płuc” – dodał współautor dr Ehab Billatos, adiunkt medycyny na tej samej uczelni.

Wyniki badań opublikowano w czasopiśmie American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine.

Źródło: American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine
DOI: http://dx.doi.org/10.1164/rccm.202501-0262OC