ECMO i transplantacja płuc w centrum uwagi. III Warszawska Konferencja PIM MSWiA i Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc już 28 kwietnia 2026 roku

28 kwietnia 2026 roku w Warszawie odbędzie się III Warszawska Konferencja Państwowego Instytutu Medycznego MSWiA i Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc, prezentowana równolegle jako 3rd Warsaw Lung Transplant and ECMO Meeting. Z opublikowanego programu wynika, że będzie to całodniowe, silnie kliniczne wydarzenie poświęcone transplantacji płuc, terapii ECMO, kwalifikacji chorych, leczeniu okołooperacyjnemu oraz organizacji opieki nad pacjentami po przeszczepieniu. Oficjalna strona rejestracyjna wskazuje, że miejscem spotkania jest Centrum Konferencyjne PIM MSWiA przy ul. Wołoskiej 137 w Warszawie. Podstawą niniejszego omówienia jest oficjalny program konferencji oraz przesłany harmonogram wydarzenia.

To spotkanie zwraca uwagę nie tylko tematem, ale również kompozycją programu. Oficjalna zapowiedź PIM MSWiA podkreśla, że konferencja ma być przestrzenią wymiany wiedzy między specjalistami transplantologii, pulmonologii, kardiochirurgii, anestezjologii i intensywnej terapii, a więc dokładnie tymi środowiskami, bez których współczesny program transplantacji płuc nie może funkcjonować sprawnie. Organizatorzy akcentują też zagadnienia kwalifikacji do przeszczepienia, leczenia okołooperacyjnego, opieki po transplantacji i rozwoju samych programów transplantacyjnych, co pokazuje, że nie chodzi o wydarzenie wyłącznie „naukowe”, ale o forum realnie osadzone w praktyce klinicznej.

Dużą wagę konferencji nadaje obecność gościa specjalnego. Wykład plenarny wygłosi prof. Marie Budev z Cleveland Clinic na temat budowania idealnego programu transplantacji płuc. Cleveland Clinic podaje, że jej Lung Transplant Program od początku działalności w 1990 roku wykonał ponad 2500 przeszczepień płuc i osiąga długoterminowe wyniki przeżycia przekraczające średnią krajową w USA. Sama Marie Budev jest przedstawiana przez Cleveland Clinic jako dyrektor medyczna jednego z największych programów transplantacji płuc i serca z płucami w Stanach Zjednoczonych. Z punktu widzenia polskich uczestników oznacza to możliwość konfrontacji lokalnych doświadczeń z perspektywą ośrodka o bardzo dużym wolumenie i ogromnym doświadczeniu organizacyjnym.

Już pierwszy blok merytoryczny pokazuje, że organizatorzy chcą rozpocząć spotkanie od tematów strategicznych. Sesję I otworzy wykład dr hab. Marty Maskey-Warzęchowskiej poświęcony aktualnym wyzwaniom i trendom w transplantacjach płuc AD 2026. Następnie dr n. med. Konstanty Szułdrzyński ma mówić o tym, kiedy w przebiegu ARDS należy myśleć o transplantacji oraz o pomostowaniu za pomocą ECMO. Dopiero na tym tle pojawi się wykład plenarny prof. Marie Budev. Taki układ nie jest przypadkowy: najpierw aktualny krajobraz kliniczny, potem graniczne sytuacje intensywnej terapii, a następnie perspektywa tworzenia dojrzałego programu transplantacyjnego. To bardzo logiczna konstrukcja dydaktyczna, szczególnie cenna dla ośrodków rozwijających ścieżki postępowania z chorymi o najwyższym stopniu ciężkości.

Na szczególne podkreślenie zasługuje mocna, wielowarstwowa sesja II. W tym bloku znalazły się tematy, które w codziennej praktyce kwalifikacyjnej i okołooperacyjnej bywają najtrudniejsze: leczenie antyfibrotyczne w okresie okołoprzeszczepowym, proteinoza pęcherzyków płucnych jako rzadkie wskazanie do transplantacji, zakażenia szczepami wielolekoopornymi jako potencjalne przeciwwskazanie, rozedma jako obszar nowych perspektyw oraz radiologiczne kryteria decydujące o kwalifikacji do zabiegu. Innymi słowy, organizatorzy nie zatrzymują się na poziomie ogólnych deklaracji, lecz wchodzą w obszar sytuacji klinicznych, w których decyzje są najtrudniejsze, najbardziej obciążone ryzykiem i wymagają rzeczywistej współpracy wielodyscyplinarnej.

To właśnie ta część programu może okazać się jedną z najbardziej wartościowych dla praktyków. W codziennej pracy z pacjentami z włóknieniem płuc, rozedmą, rzadkimi chorobami pęcherzyków płucnych czy przewlekłą kolonizacją i zakażeniami drobnoustrojami wielolekoopornymi największy problem rzadko polega na braku ogólnej wiedzy o transplantacji. Znacznie częściej trudność dotyczy właściwego momentu skierowania, oceny ryzyka, interpretacji badań obrazowych, ustalenia granicy między zbyt wczesną a zbyt późną kwalifikacją oraz oceny, czy ryzyka infekcyjne lub farmakologiczne nie przekreślają powodzenia procedury. Program sesji II sugeruje, że właśnie te niuanse będą osią dyskusji.

Równie ważna wydaje się sesja III, skoncentrowana na technicznych i strategicznych aspektach samego procesu transplantacyjnego. Zaplanowano debatę Pro/Con dotyczącą jednostronnego przeszczepienia płuca jako elementu planowych strategii transplantacyjnych, wykład prof. Piotra Przybyłowskiego o przeszczepieniu serca i płuc w XXI wieku, a także dyskusję na temat dwóch modeli stosowania ECMO w obustronnym przeszczepieniu płuc: strategii „on-demand” oraz „per protocol”. Uzupełnieniem będzie wystąpienie o strategiach perfuzji narządów w oczekiwaniu na przeszczepienie. Z perspektywy środowiska medycznego jest to bardzo mocny zestaw tematów, bo łączy chirurgię, intensywną terapię, logistykę dawstwa oraz ocenę wyników.

W praktyce właśnie ten blok najlepiej pokazuje, że konferencja nie ogranicza się do samego aktu kwalifikacji biorcy. Mowa tu o całym łańcuchu opieki: od decyzji strategicznej dotyczącej typu przeszczepienia, przez zabezpieczenie chorego w okresie krytycznym, po techniczne i organizacyjne przygotowanie narządu. W środowisku zajmującym się niewydolnością oddechową i leczeniem pomostowym ECMO takie rozmowy są szczególnie potrzebne, ponieważ granice między intensywną terapią, kwalifikacją transplantacyjną i leczeniem chirurgicznym w coraz większej liczbie przypadków się zacierają.

Sesja IV przenosi ciężar dyskusji na okres pooperacyjny, rehabilitację, etykę i system ochrony zdrowia. W programie znalazły się wystąpienia dotyczące follow-upu pacjentów po przeszczepieniu płuc i najczęstszych problemów organizacyjnych, debata o limicie wieku kwalifikowanych chorych, wykład o kryteriach kwalifikacji do programu rehabilitacji pulmonologicznej przed i po przeszczepie płuc, prezentacja o turystyce transplantacyjnej jako problemie klinicznym, etycznym i systemowym oraz perspektywa pacjentów przedstawiona przez dr hab. Katarzynę Lewandowską w kontekście Polskiego Towarzystwa Wspierania Chorych na Włóknienie Płuc. To bardzo dojrzałe domknięcie programu, bo pokazuje, że transplantacja płuc nie jest jedynie procedurą techniczną, lecz złożonym procesem obejmującym nadzór długoterminowy, rehabilitację, decyzje graniczne i relację z pacjentem.

Na osobne omówienie zasługują elementy praktyczne. Program przewiduje warsztaty na symulatorach bronchoskopowych prowadzone przez dr Bożenę Homolę i dr. n. med. Piotra Radwana-Rohrenschefa, a także sesję plakatową w formule konkursu case reports. Oficjalna zapowiedź organizatorów również wskazuje warsztaty bronchoskopowe jako jeden z kluczowych elementów wydarzenia. To ważne, ponieważ bronchoskopia w opiece nad pacjentem po transplantacji płuc nie jest dodatkiem, ale jednym z narzędzi codziennego nadzoru, oceny zespolenia, diagnostyki powikłań i pobierania materiału do badań. Z kolei konkurs case reports może zwiększyć wartość praktyczną całej konferencji, bo daje przestrzeń do omawiania sytuacji rzadkich, niejednoznacznych i uczących.

Znaczenie konferencji wzmacnia także fakt, że organizują ją instytucje o silnym zapleczu klinicznym. Strona PIM MSWiA podaje, że Klinika Pulmonologii, Chorób Wewnętrznych, Pulmonologii Onkologicznej i Transplantologicznej prowadzi opiekę nad pacjentami po przeszczepieniu płuc. Z kolei IGiChP przedstawia się jako ośrodek zapewniający szeroki zakres diagnostyki i leczenia chorób płuc, z zapleczem obejmującym m.in. pulmonologię, torakochirurgię, anestezjologię i diagnostykę obrazową. Wspólna organizacja takiego spotkania przez te dwa ośrodki wzmacnia jego wiarygodność i sugeruje, że konferencja nie będzie jedynie przeglądem referatów, lecz wydarzeniem osadzonym w realnym doświadczeniu klinicznym.

Dla lekarzy zajmujących się kwalifikacją do transplantacji, leczeniem śródmiąższowych chorób płuc, zaawansowanej POChP, rzadkich chorób miąższu płucnego, ciężkiego ARDS czy opieką nad chorymi wymagającymi ECMO będzie to program wyjątkowo użyteczny. Dla anestezjologów i intensywistów istotne będą zwłaszcza moduły dotyczące pomostowania ECMO i decyzji okołooperacyjnych. Dla pulmonologów prowadzących pacjentów ambulatoryjnie szczególną wartość mogą mieć zagadnienia dotyczące właściwego momentu skierowania, oceny ryzyka, rehabilitacji oraz organizacji follow-upu. Dla fizjoterapeutów i zespołów opieki długoterminowej ważna będzie z kolei część poświęcona programowi rehabilitacji przed i po przeszczepieniu.

W praktyce można więc powiedzieć, że III Warszawska Konferencja PIM MSWiA i Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc została pomyślana jako spotkanie o bardzo szerokim przekroju, ale bez utraty klinicznej ostrości. Obejmuje kwalifikację, leczenie pomostowe, technikę transplantacyjną, opiekę pooperacyjną, rehabilitację, etykę i perspektywę pacjenta. To dokładnie te obszary, które decydują dziś o jakości programu transplantacji płuc oraz o skuteczności współpracy między ośrodkami referencyjnymi a lekarzami kierującymi pacjentów. rejestracja uczestników odbywa się przez oficjalną stronę konferencji uruchomioną przez organizatorów: https://konferencja.pimmswia.pl/

Patronat medialny nad wydarzeniem pełnią nasze portale: OddechZycia.pl, TygodnikMedyczny.pl i Pulmonologiczny.pl.