Glicynian magnezu badany jako terapia uzupełniająca w astmie i POChP z hipomagnezemią

U pacjentów z astmą lub przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP) i potwierdzoną hipomagnezemią 12-miesięczne stosowanie glicynianu magnezu jako dodatku do standardowej terapii wiązało się ze zmniejszeniem markerów zapalenia oraz poprawą wybranych parametrów czynności płuc. W randomizowanym, podwójnie zaślepionym badaniu kontrolowanym placebo uczestniczyły 224 osoby. Wyniki opublikowano 23 sierpnia 2026 r. w czasopiśmie Pulmonary Pharmacology & Therapeutics. Szczególnie wyraźne zmniejszenie stężenia CRP obserwowano u pacjentów z POChP, natomiast poprawę FEV₁ odnotowano zarówno w astmie, jak i POChP. Wyników nie należy jednak interpretować jako podstawy do rutynowej suplementacji magnezu u wszystkich chorych na te choroby – badanie dotyczyło wyłącznie osób z laboratoryjnie potwierdzoną hipomagnezemią.

Randomizowane badanie u pacjentów z astmą i POChP

Badanie zatytułowane Efficacy and safety of Magnesium glycinate as Add on Therapy in Hypomagnesemic Asthma and Chronic Obstructive Pulmonary Disease Patients: A Randomised Controlled Study Assessing Inflammatory Biomarkers przeprowadzili Maneesh Kumar Maddirevula, Muhasaparur G. Rajanandh oraz Boman Wesley.

Praca została opublikowana online 23 sierpnia 2026 r. w czasopiśmie Pulmonary Pharmacology & Therapeutics. Badanie prowadzono w Arogyavaram Medical Center w Madanapalle w stanie Andhra Pradesh w Indiach.

Projekt miał charakter 12-miesięcznego, randomizowanego, podwójnie zaślepionego, kontrolowanego placebo badania interwencyjnego prowadzonego w grupach równoległych. Rekrutację prowadzono od 10 sierpnia 2024 r. do 25 stycznia 2025 r., a każdego uczestnika obserwowano przez 12 miesięcy od randomizacji.

Kogo włączono do badania?

Do przesiewowej oceny kwalifikacyjnej przystąpiło 315 pacjentów. Wykluczono 91 osób: 78 nie spełniało wcześniej określonych kryteriów włączenia, natomiast 13 nie wyraziło zgody na udział.

Ostatecznie do randomizacji zakwalifikowano 224 dorosłych pacjentów:

• 112 osób z astmą,
• 112 osób z POChP.

Pacjentów stratyfikowano według rozpoznania, a następnie randomizowano w stosunku 1:1 do glicynianu magnezu albo placebo. W każdej z czterech początkowych podgrup – astma z magnezem, astma z placebo, POChP z magnezem i POChP z placebo – znalazło się po 56 uczestników.

Istotnym elementem projektu była kwalifikacja wyłącznie osób z hipomagnezemią. Autorzy definiowali ją jako stężenie magnezu w surowicy poniżej 1,6 mg/dl.

Interwencja nie zastępowała standardowego leczenia

Pacjenci kontynuowali standardowe leczenie astmy lub POChP. Badana interwencja była terapią dodatkową: uczestnicy otrzymywali doustnie glicynian magnezu w dawce 440 mg na dobę albo placebo.

Jakie punkty końcowe oceniano?

Pierwotnymi punktami końcowymi były zmiany markerów związanych z odpowiedzią zapalną:

• CRP,
• TNF-α,
• IL-6,
• IL-10.

Drugorzędowe punkty końcowe obejmowały m.in. parametry czynności płuc, w tym FEV₁/FVC, stężenie magnezu w surowicy, jakość życia, przestrzeganie zaleceń terapeutycznych oraz działania niepożądane.

W analizie statystycznej autorzy wykorzystywali modele efektów mieszanych oraz testy t, przyjmując poziom istotności statystycznej p<0,05.

CRP wyraźnie spadło po zastosowaniu glicynianu magnezu

Jednym z najbardziej jednoznacznych rezultatów badania było zmniejszenie stężenia CRP w grupach otrzymujących glicynian magnezu w porównaniu z placebo.

U pacjentów z astmą różnica w stężeniu CRP wynosiła −0,97 mg/l, przy 95-procentowym przedziale ufności od −1,34 do −0,61 mg/l i p<0,001.

W grupie chorych na POChP różnica była większa i wynosiła −3,42 mg/l, przy 95-procentowym przedziale ufności od −4,23 do −2,61 mg/l i p<0,001.

Autorzy stwierdzili również, że redukcja CRP była związana ze wzrostem stężenia magnezu w surowicy. Obserwacja ta jest zgodna z hipotezą, że wyrównywanie hipomagnezemii może wpływać na środowisko zapalne u części pacjentów.

Należy jednak zachować ostrożność w interpretacji takiej zależności. Korelacja między wzrostem stężenia magnezu a spadkiem CRP nie pozwala sama w sobie ustalić pełnego mechanizmu przyczynowego ani określić, jaka część efektu wynikała bezpośrednio z działania magnezu.

Zmiany cytokin zapalnych

Autorzy oceniali również TNF-α, IL-6 oraz IL-10. W badaniu odnotowano wzrost stężenia przeciwzapalnej i immunoregulacyjnej cytokiny IL-10 o 2,8 pg/ml. 95-procentowy przedział ufności wynosił od +0,61 do +4,99 pg/ml, a p=0,013.

Autorzy wskazują, że modulacja profilu cytokin była silniejsza w grupie pacjentów z POChP.

Poprawa FEV₁ w astmie i POChP

Drugim ważnym wynikiem była poprawa FEV₁, czyli natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej. Jest to jeden z podstawowych parametrów spirometrycznych wykorzystywanych w ocenie czynności układu oddechowego.

W porównaniu z placebo stwierdzono wzrost FEV₁ o:

• 0,23 l u pacjentów z astmą – p=0,002,
• 0,19 l u pacjentów z POChP – p=0,004.

Wśród najważniejszych wyników autorzy wskazują również poprawę FEV₁/FVC oraz jakości życia. Publikacja podkreśla ponadto korelację pomiędzy wyrównaniem hipomagnezemii i poprawą czynności płuc.

Dlaczego magnez może wpływać na drogi oddechowe?

Magnez uczestniczy w licznych procesach fizjologicznych związanych z funkcjonowaniem mięśni, układu nerwowego, gospodarką jonową i odpowiedzią immunologiczną. Potencjalne znaczenie magnezu w chorobach obturacyjnych dróg oddechowych wiąże się m.in. z wpływem na napięcie mięśni gładkich oraz modulację procesów zapalnych.

Działanie magnezu jest szczególnie dobrze znane w kontekście dożylnego siarczanu magnezu stosowanego w określonych sytuacjach związanych z ciężkim zaostrzeniem astmy. Nie należy jednak utożsamiać takiego postępowania z przewlekłą doustną suplementacją glicynianu magnezu.

Są to odmienne formy chemiczne, drogi podania, dawki, wskazania i sytuacje kliniczne. Omawiane badanie dotyczyło przewlekłego wyrównywania niedoboru magnezu u pacjentów otrzymujących równocześnie standardowe leczenie astmy lub POChP.

Bezpieczeństwo 12-miesięcznej terapii

Autorzy raportują, że glicynian magnezu był dobrze tolerowany. W grupie interwencyjnej nie stwierdzono ciężkich działań niepożądanych związanych z terapią, a obserwowane łagodne objawy ze strony przewodu pokarmowego występowały z częstością porównywalną z placebo.

Bezpieczeństwo wykazane w badaniu należy interpretować w granicach jego kryteriów kwalifikacyjnych. Nie powinno ono być podstawą do samodzielnego rozpoczynania suplementacji bez uwzględnienia aktualnego stężenia magnezu, czynności nerek, innych zaburzeń elektrolitowych i stosowanych leków.

Jak nowe wyniki wypadają na tle wcześniejszych badań?

Znaczenie pracy z 2026 r. jest większe, jeśli zestawi się ją z wcześniejszymi dowodami dotyczącymi przewlekłego doustnego stosowania magnezu. Dotychczasowe wyniki były znacznie mniej jednoznaczne.

Wcześniejsze badania w astmie

W opublikowanym w 2019 r. przeglądzie systematycznym i metaanalizie Faisala Abuabata i współpracowników przeanalizowano osiem randomizowanych badań obejmujących łącznie 917 pacjentów z łagodną lub umiarkowaną stabilną astmą.^[1]

Autorzy stwierdzili poprawę FEV₁ w jednym z analizowanych punktów czasowych, jednak efekt nie był konsekwentnie obserwowany w całym materiale. Nie wykazano również jednoznacznych korzystnych zmian we wszystkich analizowanych parametrach klinicznych.

Wniosek z tamtej metaanalizy był ostrożny: dostępne wówczas dowody nie uzasadniały rekomendowania doustnej suplementacji magnezu jako rutynowej terapii uzupełniającej stabilnej astmy.

Nowe badanie różni się od znacznej części wcześniejszych prac przede wszystkim selekcją populacji. Do badania kwalifikowano pacjentów z potwierdzoną hipomagnezemią, a interwencję prowadzono przez pełne 12 miesięcy.

Wcześniejsze badania w POChP

W badaniu Bruno Micaela Zanforliniego i współpracowników opublikowanym w 2022 r. 49 pacjentów ze stabilną POChP randomizowano do przyjmowania doustnego magnezu lub placebo przez sześć miesięcy.^[2]

Po zakończeniu interwencji w grupie suplementacji obserwowano niższe stężenie CRP, jednak nie wykazano wyraźnej poprawy czynności płuc, wydolności fizycznej ani jakości życia.

Badanie z 2026 r. obejmuje większą populację, dłuższy okres obserwacji i pacjentów z laboratoryjnie potwierdzoną hipomagnezemią. To może mieć znaczenie przy porównywaniu rezultatów, ale nie pozwala jeszcze rozstrzygnąć, który z tych elementów odpowiada za różnicę pomiędzy wynikami badań.

Co wyniki oznaczają w praktyce klinicznej?

Najbardziej właściwa interpretacja wyników nie brzmi: „magnez leczy astmę i POChP”. Badanie pokazuje znacznie węższe i bardziej precyzyjne zjawisko.

To rozróżnienie jest kluczowe. Populacja uczestnicząca w badaniu nie reprezentowała wszystkich chorych na astmę i POChP.

Na podstawie tej pracy nie wiadomo, czy podobne efekty wystąpiłyby:

• u osób z prawidłowym stężeniem magnezu,
• przy stosowaniu innych związków magnezu,
• przy innych dawkach magnezu elementarnego,
• przy krótszej lub dłuższej terapii,
• w populacjach o innej charakterystyce demograficznej i klinicznej,
• w badaniach prowadzonych w wielu niezależnych ośrodkach.

Nie można również traktować suplementacji jako zamiennika leczenia zgodnego z aktualnymi standardami. W badaniu glicynian magnezu był podawany obok standardowej farmakoterapii, a nie zamiast niej.

W astmie zasadnicze znaczenie pozostaje przypisane właściwie dobranemu leczeniu przeciwzapalnemu i kontroli choroby. W POChP podstawę postępowania stanowią odpowiednio dobrane leki rozszerzające oskrzela, leczenie przeciwzapalne u właściwie zakwalifikowanych chorych, zaprzestanie palenia, profilaktyka zakażeń, rehabilitacja pulmonologiczna i postępowanie z chorobami współistniejącymi.

Dlaczego informacja o „440 mg” wymaga szczególnej ostrożności?

Na etykietach preparatów magnezu należy rozróżniać masę całego związku od ilości magnezu elementarnego. Różne sole i chelaty magnezu zawierają różny procent tego pierwiastka.

Dlatego zapis zastosowany w publikacji – 440 mg glicynianu magnezu na dobę – nie powinien być bezpośrednio przeliczany przez pacjenta na liczbę tabletek dowolnego preparatu dostępnego na rynku.^[3]

Ograniczenia badania

Badanie ma kilka mocnych cech metodologicznych: randomizację, podwójne zaślepienie, grupę placebo i stosunkowo długi, 12-miesięczny okres obserwacji. Jednocześnie wyniki należy interpretować z uwzględnieniem ograniczeń.

Szczególnie istotna jest różnica pomiędzy zastępczymi punktami końcowymi a bezpośrednim wynikiem klinicznym. Spadek CRP, zmiana stężenia cytokiny lub poprawa spirometrii mogą być ważne, ale nie są automatycznie równoznaczne ze zmniejszeniem liczby zaostrzeń, hospitalizacji lub śmiertelności.

Finansowanie i konflikty interesów

Autorzy podali, że projekt był finansowany przez Synpharma Research Labs z Hyderabad w stanie Telangana w Indiach.

Badanie zostało zatwierdzone przez Mahathi College of Pharmacy; w publikacji podano numer zgody IRB-MCPM/2024/P001. Autorzy poinformowali również o uzyskaniu pisemnej świadomej zgody uczestników.

Znaczenie badania

Praca Maddirevuli, Rajanandha i Wesleya dostarcza interesujących danych wskazujących, że hipomagnezemia może być potencjalnie modyfikowalnym elementem obrazu klinicznego u części pacjentów z astmą i POChP.

Najbardziej wyraźnym sygnałem jest redukcja CRP, szczególnie duża w grupie POChP, oraz poprawa FEV₁ obserwowana w obu analizowanych chorobach. Dodatkową wartość metodologiczną stanowią randomizacja, podwójne zaślepienie, zastosowanie placebo oraz 12-miesięczna obserwacja.

Jednocześnie pojedyncze badanie nie wystarcza do zmiany standardów postępowania. Potrzebne są niezależne wieloośrodkowe próby, które pozwolą potwierdzić wielkość efektu, dokładnie określić dawkowanie magnezu elementarnego, scharakteryzować pacjentów odnoszących największą korzyść i odpowiedzieć na pytanie o wpływ terapii na zaostrzenia, hospitalizacje i inne klinicznie istotne punkty końcowe.