ERS Congress 2026: Terapie GLP-1 mogą wiązać się z mniejszym ryzykiem zaostrzeń astmy i POChP

Stosowanie terapii opartych na agonistach receptora GLP-1 wiązało się z mniejszą częstością ostrych zdarzeń oddechowych u osób z astmą lub przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP), które jednocześnie były leczone z powodu zaburzeń metabolicznych. W dużej analizie brytyjskich elektronicznych danych medycznych najsilniejszy związek zaobserwowano w przypadku semaglutydu: jego stosowanie było związane z niemal 40-procentowym zmniejszeniem częstości zaostrzeń astmy oraz około 20-procentowym zmniejszeniem częstości zaostrzeń POChP. Wyniki zostały przedstawione podczas European Respiratory Society (ERS) Congress 2026 w Barcelonie.

W artykule:

• Dlaczego badacze analizowali terapie GLP-1 w chorobach dróg oddechowych?
• Jak przeprowadzono analizę brytyjskich danych medycznych?
• Semaglutyd a zaostrzenia astmy i POChP
• Jakie może być znaczenie kliniczne obserwowanych wyników?
• Dlaczego wyniki nie uzasadniają zmiany leczenia astmy lub POChP?
• Jakich badań klinicznych potrzebują obecnie naukowcy?

Dlaczego badacze analizowali terapie GLP-1 w chorobach dróg oddechowych?

Agoniści receptora glukagonopodobnego peptydu-1 (GLP-1) są szeroko stosowani w leczeniu cukrzycy typu 2 i otyłości. Zespół kierowany przez prof. Chloe Bloom, Clinical Associate Professor in Respiratory Epidemiology w National Heart & Lung Institute, Imperial College London, postanowił sprawdzić, czy stosowanie tej grupy leków może być również związane ze zmianą ryzyka ostrych zdarzeń oddechowych u osób z astmą lub POChP.

Jak wyjaśniła prof. Bloom, wcześniejsze badania sugerowały, że agoniści receptora GLP-1 mogą wykazywać działanie przeciwzapalne oraz korzystnie wpływać na niektóre wyniki dotyczące układu oddechowego. Jednocześnie zaostrzenia astmy i POChP nie były dotychczas uwzględniane jako punkty końcowe w badaniach lekowych nad terapiami GLP-1.

Badacze zdecydowali się więc wykorzystać elektroniczną dokumentację medyczną z Wielkiej Brytanii i sprawdzić, czy u osób z chorobami dróg oddechowych rozpoczynających leczenie agonistami receptora GLP-1 występowało mniej ostrych zaostrzeń niż u podobnych pacjentów leczonych innym rodzajem terapii przeciwcukrzycowej.

Jak przeprowadzono analizę brytyjskich danych medycznych?

Naukowcy wykorzystali elektroniczną dokumentację medyczną z Wielkiej Brytanii. Przeprowadzono cztery równoległe badania, z których każde obejmowało od około 20 000 do 22 000 osób rozpoczynających terapię opartą na GLP-1 albo leczenie przeciwcukrzycowe pochodnymi sulfonylomocznika.

Na podstawie informacji prasowej nie należy sumować liczebności czterech analiz i traktować uzyskanej wartości jako liczby unikalnych uczestników całego projektu, ponieważ materiał nie określa, czy poszczególne populacje badawcze w jakimś zakresie się pokrywały.

Analiza dotyczyła pacjentów z chorobami dróg oddechowych, przede wszystkim astmą i POChP. Badacze oceniali, czy osoby otrzymujące terapie GLP-1 doświadczały mniejszej liczby zaostrzeń niż osoby o podobnej charakterystyce leczone innymi lekami przeciwcukrzycowymi.

Semaglutyd a zaostrzenia astmy i POChP

Według wyników przedstawionych w materiale ERS osoby z astmą lub POChP, którym przepisywano terapie GLP-1, miały mniej zaostrzeń choroby niż podobni pacjenci otrzymujący inne leki stosowane w cukrzycy.

Najsilniejszy związek stwierdzono w przypadku semaglutydu. Jak podała prof. Bloom, jego stosowanie u osób z astmą było związane z niemal 40-procentowym zmniejszeniem częstości zaostrzeń astmy.

W przypadku POChP semaglutyd był związany z około 20-procentowym zmniejszeniem częstości zaostrzeń.

Autorzy zwracają uwagę, że efekty obserwowane dla poszczególnych terapii opartych na GLP-1 nie były jednakowe. Jednym z elementów badania było właśnie sprawdzenie, czy wyniki dotyczące dróg oddechowych mogą różnić się pomiędzy poszczególnymi lekami z tej grupy.

Metaboliczne współistnienie chorób dróg oddechowych

Zdaniem prof. Bloom obserwacje są szczególnie interesujące z perspektywy osób z chorobami dróg oddechowych, które z powodu otyłości lub cukrzycy typu 2 już kwalifikują się do terapii agonistami receptora GLP-1. W tej grupie możliwe korzyści oddechowe mogłyby stanowić dodatkowy efekt leczenia prowadzonego zgodnie z istniejącymi wskazaniami metabolicznymi.

Do wyników odniósł się również dr Alexander Mathioudakis, Chair of the European Respiratory Society’s Group on Airway Pharmacology and Treatment oraz Senior Lecturer in Respiratory Medicine w University of Manchester, który nie uczestniczył w badaniu.

Ekspert zwrócił uwagę, że otyłość oraz zaburzenia metaboliczne są częste u osób z chorobami dróg oddechowych, a ich znaczenie kliniczne może być niedostatecznie rozpoznawane. Jego zdaniem omawiana analiza podkreśla potrzebę uwzględniania zdrowia metabolicznego jako jednego z elementów opieki nad pacjentem pulmonologicznym.

Dr Mathioudakis zaznaczył również, że jest to jedno z największych badań wykorzystujących dane z rzeczywistej praktyki klinicznej do oceny agonistów receptora GLP-1 w chorobach dróg oddechowych oraz jedno z pierwszych, w których analizowano możliwość występowania różnic pomiędzy poszczególnymi lekami należącymi do tej grupy.

Dlaczego wyników nie można traktować jako dowodu skuteczności?

Najważniejszym ograniczeniem jest obserwacyjny charakter badania. Oznacza to, że analiza może wykazać związek pomiędzy stosowaniem określonej terapii a częstością zdarzeń oddechowych, ale sama w sobie nie pozwala wykazać, że to lek był przyczyną zmniejszenia liczby zaostrzeń.

Z tego powodu określenie „zmniejszenie o 40%” należy interpretować w kontekście porównania grup obserwowanych w analizie, a nie jako potwierdzoną w randomizowanym badaniu klinicznym skuteczność semaglutydu w zapobieganiu zaostrzeniom astmy.

Dodatkowo badanie w momencie publikacji informacji prasowej nie było pracą poddaną recenzji naukowej. Wyniki przedstawiane są jako abstrakt konferencyjny podczas ERS Congress 2026.

Sama prof. Bloom podkreśliła, że uzyskane wyniki są zachęcające, jednak nie powinny samodzielnie prowadzić do zmiany decyzji terapeutycznych. Obserwacja mniejszej liczby zaostrzeń u części osób otrzymujących agonistów receptora GLP-1 wymaga potwierdzenia w odpowiednio zaprojektowanych badaniach interwencyjnych.

Potrzebne badania kliniczne z pulmonologicznymi punktami końcowymi

Według ekspertów kolejnym krokiem powinno być przeprowadzenie badań klinicznych, w których wyniki dotyczące układu oddechowego będą zaplanowanymi punktami końcowymi.

Dr Mathioudakis wskazał, że przyszłe badania nad terapiami metabolicznymi powinny obejmować między innymi:

• zaostrzenia astmy,
• zaostrzenia POChP,
• czynność płuc,
• objawy ze strony układu oddechowego,
• jakość życia pacjentów.

Dopiero takie badania pozwolą ustalić, czy wpływ terapii metabolicznych na przebieg chorób dróg oddechowych jest rzeczywistym efektem leczenia i czy w przyszłości leki te mogłyby znaleźć miejsce w szerszym, bardziej spersonalizowanym modelu postępowania z pacjentami pulmonologicznymi.

Prezentacja podczas ERS Congress 2026

Badanie pod kierownictwem prof. Chloe Bloom zostało przedstawione przez dr Bohee Lee. Abstrakt nr OA5561 nosi tytuł „The differential effects of GLP-1 based therapies in airways disease”.

Prezentację przedstawiono w sesji „Reimagining airway disease treatment: novel metabolic, regenerative and interventional therapies” podczas European Respiratory Society Congress 2026 w Barcelonie, we wtorek 8 września 2026 r. w godz. 09:30–10:45.

Badanie zostało sfinansowane przez Asthma + Lung UK.